سپهر نیلگون

تاآسمان تنهایک نگاه فاصله داریم...!

كودكان در سال‌های نخست زندگی یاد می‌گیرند كه چطور اشیاء را طبق شكل آنها طبقه بندی كنند و اكنون یك تحقیق جدید نشان می‌دهد كه مطالعه روی شكل بقایای ابرنواخترها می‌تواند به اخترشناسان امكان دهد كه با استفاده از همین روش چگونگی انفجار ستاره را آشكار كنند.

ادامه مطلب

خبرگزاری دانشجویان ایران - تهران
سرویس: فناوری استراتژیك

ناو کیهانی سرنشیندار سایوز تی .ام. ای - 17 حامل سه فضانورد از كشورهای ژاپن، روسیه و آمریكا كه روز دوشنبه از پایگاه پرتاب كاسمودروم در بایكونور روسیه، زمین را به مقصد ایستگاه فضایی بین‌المللی ترك كرده بود، به ایستگاه فضایی بین‌المللی رسید تا سرنشینان آن كریسمسی فراموش نشدنی را در حال انجام یك ماموریت فضایی تجربه كنند.

به گزارش سرویس فن‌اوری خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، فضاپیمای سایوز ساعاتی پیش به ایستگاه فضایی بین‌المللی ملحق شد و سرنشینان این كیهان نورد در كنار خدمه قبلی ایستگاه با کلاه های بابانوئل عكس گرفتند.

خدمه سایوز تی .ام. ای – 17 عبارتند از اولگ کاتوف، فرمانده سایوز، از روسیه، تیموتی کریمر، مهندس پرواز از آمریکا و سویچی نوگوچی، مهندس پرواز از ژاپن.

هدف از این پرتاب اعزام بیست و دومین گروه خدمه به ایستگاه فضایی بین المللی است.

در زمان پرتاب ناو در کنار جمع وسیعی از کارشناسان ژاپنی، آمریکایی و روسی، آناتولی پریمینف، رئیس سازمان فضایی روسیه و لوپاتا، مدیر موسسه تولیدات صنعت فضایی انرگیا در بایکونور حاضر بودند.

سیروس برزو، كارشناس و تحلیلگر تاریخ كیهان‌نوردی در خصوص پرواز اخیر سایوز و خدمه آن گفت: سایوز تی.ام.آ - 17 یکصد و چهارمین پرواز ناو های کیهانی سایوز است که خدمات خود را در زمینه حمل انسان به فضا، از سال 1967 آغاز کرده اند. از این ناو تاکنون نه تنها در پرواز های مستقل بلکه برای سفر به ایستگاه های مداری سالیوت، میر و ایستگاه فضایی بین المللی بهره برداری شده است.

سرنشینان ماموریت اخیر سایوز

در این ماموریت، الگ کاتوف به عنوان فرمانده ناو فعالیت خواهد داشت. وی که از همه اعضای گره جوانتر است به روز 27 اکتبر 1965 درشهر سیمفروپول، جمهوری خودمختار کریمه در اوکراین به دنیا آمد. او که سرهنگ نیروی هوایی روسیه است دکتری خود در رشته پزشکی را از آکادمی پزشکی نظامی کیروف مسکو در سال1980 گرفت.

كاتوف مدت ها به عنوان یکی از اعضای گروه پزشکی در مرکز آموزش و آماده سازی کیهان نوردان روسیه موسوم به گاگارین، کار معاینه و نظارت بر سلامتی کیهان نوردان را بر عهده داشت. وی در سپتامبر 1966 به عنوان کیهان نورد انتخاب شد و بین سال های 1966 تا 1988 در کنار آموزش و تمرین های فضانوردی موفق شد دوره خلبانی را هم در نیروی هوایی بگذراند و عنوان خلبان مهندس را دریافت كرد.

کاتوف، نخستین سفر فضایی خود را به همراه یورچیخین و سیمونی ( کیهانگرد آمریکایی) در هفتم آوریل سال 2007 آغاز کرد. این گروه با سایوز تی.ام.آ-10 به فضا پرتاب شدند. دو کیهان نورد روس به عنوان اعضای پانزدهمین گروه اعزامی به ایستگاه فضایی بین المللی 197 شبانه روز در این مجتمع مداری کار می کردند.

این سفر ارمغان نمادین جالبی برای کاتوف داشت: نام او به عنوان یکصدمین کیهان نورد روسیه ( با احتساب فضانوردان شوروی سابق) به ثبت رسید.

در روز 30 مه 2007، کاتوف و یورچخین یک راهپیمایی فضایی به مدت پنج ساعت و 25 دقیقه انجام دادند.

وی در حال حاضر به عنوان فرمانده ایستگاه فضایی بین المللی و سایوز تی.ام.آ – 17گروه را همراهی خواهد کرد.

برزو خاطرنشان كرد: سرنشین بعدی سایوز، تیموتی کرامر، فضانورد آمریکایی است. وی در 15 نوامبر 1959 در هواچوکا در آریزونای آمریکا به دنیا آمد. لیسانس رشته شیمی خود را در سال 1982 از کالج لویولا شهر بالتیمور ایالت مریلند و فوق لیسانس فیزیک را در 1992 از انستیتوی فن‌آوری ماساچوست گرفت. وی که اینک با درجه سرهنگ، عضو ارتش آمریکا به شمار می رود تا قبل از انتخاب به عنوان فضانورد در سال 1988، افسر عملیاتی در فرماندهی فضایی ارتش بود.

او تجربه پرواز فضایی ندارد و سفر با سایوز تی.ام.آ-17 نخستین ماموریت مداری اوست که با عنوان مهندس پرواز خدمت خواهد کرد.

سویچی نوگوچی عضو ژاپنی این گروه هم در 15 آوریل 1965 در شهر معروف ژاپن، یوکوهاما به دنیا آمده است. مدرک لیسانس خود را در رشته مهندسی هوانوردی در 1989 گرفت و دارای مدرک کارشناسی ارشد همین رشته از دانشگاه توکیو است که در سال 1991 دریافت کرد. وی در یک موسسه صنایع سنگین ژاپن فعالیت دارد و از سال 1966 که به عنوان فضانورد انتخاب شد، تحت نظر کارشناسان سازمان فضایی ژاپن، در کشور خودش، آمریکا و روسیه آموزش دیده است.

نوگوچی در سال 2005 با شاتل فضایی به همراه کیهان نوردان آمریکایی به ایستگاه فضایی بین المللی سفری داشت و تقریبا 14 شبانه در مدار زمین بود. پرواز با سایوز تی.ام.آ-17، دومین مامورین فضایی او بشمار می‌رود.

نوگوچی، نخستین کیهان نورد سازمان فضایی ژاپن و دومین ژاپنی ( بعد از تویوهیرو آکی یاما روزنامه نگاری که در سال 1990 به مجتمع مداری میر پرواز داشت) است که با ناو کیهانی سایوز به فضا سفر می کند.

نگاهی به پروازهای آتی سایوز

برزو در ادامه در خصوص پروازهای بعدی سایوز هم گفت: بر اساس پیش بینی های انجام شده، الگ کاتوف، تیموتی کرامر و سویچی نوگوچی تا ماه مه 2010 در ایستگاه فضایی بین المللی فعالیت خواهند داشت و در آن تاریخ جای خود را به الکساندر اسکورتسف و میخاییل کارنیینکو از روسیه و ترنسی کالدول از آمریکا خواهند داد که قرار است با سایوز تی.ام.آ-18 در 2 آوریل 2010 به ایستگاه فضایی بین امللی سفر کنند.

در پرواز بعدی که با سایوز تی.ام.آ-19 در 14 ژوئن 2010 آغاز می شود، یک کیهان نورد روس به نام فئودرور یورچیخین به همراه دو آمریکایی به اسامی داگلاس ویلاک و شانون واکر را به ایستگاه فضایی بین‌المللی خواهد برد. این گروه تا نوامبر 2010 در ایستگاه فضایی بین المللی به کار و فعالیت مشغول خواهند بود.

بر اساس برنامه های اعلام شده، در 30 سپتامبر 2010 نسل جدید و به روز شده سایوز، با نام سایوز تی.ام.آ-01 ام به فرماندهی کیهان نورد با تجربه و دانشمند روسیه، الکساندر کالری راهی ایستگاه فضایی بین المللی خواهد شد. همراهان کالری در این پرواز كه تا مارس 2011 در مدار خواهند بود عبارتند از هموطنش الگ اسکریپوچکا و کیهان نورد با سابقه آمریکایی، اسکات کلی.

برزو اضافه كرد: نکته جالبی که باید یادآور شوم این است که الکساندر کالری به پنجمین پرواز فضایی خود دست خواهد زد. گرچه برای او قبلا نیز امکان سفر بود اما وی از انجامش خودداری می کرد زیرا اعتقاد دارد در پروازها حتما در کنار یک کیهان نورد با سابقه روس، باید هموطن تازه کاری بنشیند تا او بتواند تجربیاتش را به وی منتقل کند. به همین دلیل، وی مدت ها از پذیرش مسئولیت پرواز خودداری می کرد.

وی خاطرنشان كرد: برنامه پروازی بعدی ناو کیهانی سایوز، مربوط است به سایوز تی.ام.آ-20 که به فرماندهی دیمیتری کندراتیف از روسیه و سرنشینی کاترین کوله مان از آمریکا و پائولو نسپولی از سازمان فضایی اروپا قرار است در 10 دسامبر 2010 راهی ایستگاه فضایی شود. این گروه در مه 2011 به زمین باز خواهند گشت.

بر عرشه ناو بعدی یعنی سایوز تی.ام.آ-21 دو کیهان نورد روس به نام های الکساندر ساموکوتیایف و آندری باریسنکو به همراه فضانورد آمریکایی، رونالد گاران حضور خواهند داشت که قرار است سفرشان به ایستگاه فضایی بین المللی را در 30 مارس 2011 آغاز کنند.

پرواز بعدی بر عهده ناو سایوز تی.ام.آ-02 ام خواهد بود و سرگئی ولکف از روسیه، مایکل فاسوم از آمریکا و ساتوشی فوروکاوا را در 30 مه 2011 به فضا خواهد برد تا ماموریتی 6 ماهه را در ایستگاه فضایی بین المللی به انجام برسانند.

ناو سایوز تی.ام.آ-22 که قرار است در 30 سپتامبر 2011 از بایکونور راهی مدار زمین شود حامل دو کیهان نورد روس به نام های آنتون اشکاپلرو و سرگئی روین و فضانورد آمریکایی دانیل بوربانگ خواهد بود. این گروه بر اساس برنامه پیش بینی شده شش ماه در ایستگاه فضایی بین المللی فعالیت خواهند داشت.

آخرین پرواز اعلام شده به سوی ایستگاه فضایی بین المللی ، ماموریت ناو سایوز تی.ام.آ-03 ام است که باید در 21 نوامبر 2011 آغاز می شود. در این سفر، الگ کانوننکو از روسیه، دانالد پتیت از آمریکا و آندری کویپرز کیهان نورد هلندی سازمان فضایی اروپا شرکت دارند.

اول از همه بگم چه اشکالی داره در یک روز و به فاصله کمتر از یک ساعت بنویسم؟!خب نمی شه تبلور درونیّات جلوگیری کرد!
چند دقیقه پیش مطلبی خیلی کوتاه در وبگاه کافه نجوم خوندم.نوشته شده بود پارک ملت رو از دست ندهید،سال جهانی نجوم دیگه تکرار نخواهد شد.جمله ای بود خبری،کوتاه و نا امید کننده!
دیشب وقتی داشتم خاطرات روزانه می نوشتم،طبق معمول هر شب ساعت رو نگاه کردم.دیدم چند دقیقه تا صفر عاشقی مونده!با خودم فکر کردم که بهتره بگیم ساعت دوازده یا ساعت صفر؟!پایان در نظر بگیریم یا شروع؟و بهترین عبارتی که به نظرم رسید این بود:پایانی دوباره،شروعی نو!«پایان» و «شروع» که کلمات واضحی هستن.اما «دوباره» که به عنوان صفتی برای پایان به کار رفته،نشون از یک کار تیپ و تکراری می ده.از این کلمه نا امیدی فوران می کنه.اما بر عکس «نو» نشون از سر زندگی می ده.نشون از نشاط و عشق به کار می ده.بهترین صفت برای شروع!
یکی از امامان مسلمانان می گه که هر روزی که روز خوبی باشه،عید محسوب می شه.یا پرنده افسانه ای ققنوس که با مرگش تولدی دیگر رو به همراه داره،نشون از فرداهایی بهتر داره.
پس چرا سال 2009 رو نباید از دست بدیم؟چون چند سال پیش اومدیم اسم سال 2009 رو سال جهانی نجوم انتخاب کردیم؟فقط با یک اسم؟یادمه مدتی پیش به یکی از اعضای هیئت موسس کانون نجوم آماتوری خیام نیشابوری گفتم گزارشی از کارهایی که در سال جهانی نجوم انجام دادید،بدید تا در سپهر نیلگون قرار بدم.جوابی داد به من که لذت بردم!گفت ما در این سال کار خاصی نمی کنیم.مدت هاست که رصد های عمومی،رصدهای رویت هلال،بارش شهابی و ... در دستور کار هست و ما داریم خیلی از پروژه هایی که فقط در سال جهانی نجوم عنوان شده رو از سال های قبل برگزار می کنیم و به هیچ وجه پایان کار این پروژه ها با پایان سال 2009 قرین نخواهد بود.
پس کاری نداشته باشیم که فلان انجمن یا سازمان می یاد هر سال رو یه اسم می ذاره.شاید سال دیگه سال زیست شناسی باشه یا شیمی و یا هر چیز دیگه.اما ما نجومی ها هر سالمون سال نجومی باشه!بی اعتنا به همون فلان انجمن یا سازمان!

سال 2009 سال جهانی نجوم بود و با توجه به اسمی که بر اون گذاشتن،طبیعتا باید شاهد کلی برنامه های متنوع نجومی می بودیم.پیشرفت نجوم در ایران در سال های اخیر چشمگیر و محسوس بوده.یادمه وقتی بچه بودم،تنها رابطه من و آسمونم وقتی بود که می خواستیم برای سیزده به در بریم بیرون شهر!شب قبلش یک سره کنار پنجره بودیم تا ببینیم این هوا چه جوریه!خدا رو شکر پیش بینی وضع هوا در جمهوری اسلامی اون قدر دقیق بود که معمولا برعکس می شد!یه خدا رو شکر دیگه بگم که مدتی هست اینترنت وارد زندگی شده و آدم می تونه از سایت های هواشناسی بین المللی بهره ببره.از بحث دور نشیم.چند سالی می شه که مردم خیلی خوب با نجوم انس گرفتن.تلسکوپ ها وارد زندگی شهری شدن.در پارک ها می تونیم افرادی رو ببینیم که در مورد نجوم صحبت می کنیم.دانشگاه ها و مدارس گروهی تحت عنوان نجوم راه انداختن که شاید اختیاراتش در حد شوراهای دانش آموزی باشه،ولی حداقل کارش اینه که واژه نجوم رو وارد زندگی بچه ها کرده!
و اما از بزرگترین پروژه هایی که قرار بود سال جهانی نجوم بهره برداری بشه افلاک نمای خیام نیشابوری بود که اگه بتونیم تموم شدن پروژه رو به چشم ببینیم،می تونیم با افتخار سرمون رو بالا ببریم و بگیم بزرگترین افلاک نمای خاور میانه رو داریم.اون هم در شهر آبا و اجدادیمون!افلاک نمای خیام در سال 1387 کلید خورد و پیمانکار افتخاری اون مهندس چوپانکاره و گروهی از معتبرترین مهندسان عمران ایران تعیین شد.در اوایل کار با توجه به سرازیر شدن کمک های مردمی نیشابور و خیّرین شهر،کار خوب پیش می رفت.وقتی دولت نهم وعده داد قراره بزرگترین افلاک نمای خاور میانه در مکانی ما بین آرامگاه بزرگ مرد نجوم ایران و جهان؛حکیم عمر خیام نیشابوری و آرامگاه شیخ فرید الدین عطار نیشابوری و بزرگ مردانی چون زنده یاد پرویز مشکاتیان و پهلوان شورورزی،استاد گرایلی و ... به بهره برداری برسه،خوشحالی زایدالوصفی جامعه نجومی نیشابور رو فرا گرفت.اما ما هنوز شاهد دیدن این مجموعه نیستیم.گویا بلوکه شدن بودجه هفت میلیاردی در حساب دانشگاه فردوسی از یک سو و اقدامات دولت نهم که باعث افزایش تحریم ها شده،از سوی دیگه باعث به اتمام نرسیدن این پروژه شده.پروژه ای که به گفته مهندس سازنده نیروگاه سیکل ترکیبی نیشابور،کارخانه سیمان جوین و ... تا این حد نباید طول بکشه.
اما ما یاد گرفتیم صبر ایّوب داشته باشیم و فقط به همین آسمون بالا سرمون اکتفا کنیم.خدایا همین آسمون رو ازمون نگیر تا بتونیم از زندگی،نجوم و نعمت هات لذّت ببریم.