سپهر نیلگون

 

دانشمند‌ان معتقدند سیاه چاله‌ها ممكن است به عنوان كارخانه‌های كیهانی برای تولید كهكشان‌ها عمل كنند.

به نقل از ایسنا :

یك پژوهش جدید ممكن است توضیح دهد، كه چرا كهكشان‌های بزرگ تمایل دارند در مركز خود سیاه چاله‌های فوق‌العاده عظیم و غول پیكر داشته باشند.

اخترشناسان از مدت‌ها پیش در تلاش بودند كه پاسخ سوال مرغ و تخم مرغ را در مورد این كه سیاه چاله‌ها اول به وجود آمده اند یا كهكشان‌ها پیدا كنند.

هم اكنون یك مشاهده علمی جدید از جرمی در دور دست كه حدود پنج میلیارد سال نوری از زمین فاصله دارد، می‌تواند این معمای دو طرفه را حل كند.

این جرم كیهانی یك اخترنما یعنی یك منبع قدرتمند انرژی است كه تصور می‌شود موقعیت یك سیاه چاله عظیم فعال را نشان می‌دهد.

محققان می‌گویند: پرتوهای حاصل از این اخترنما زمانی متصاعد و منتشر می‌شده‌اند كه كائنات كمتر از یك سوم سن كنونی‌اش را داشته است.

محققان در نهایت شگفتی دریافتند كه این اخترنما برخلاف بیشتر اخترنماها برهنه بوده و در مركز یك كهكشان واقع نشده است، اما یك كهكشان همراه در نزدیكی آن وجود داشت كه در حال تولید ستاره‌های جدید با سرعت فوق‌العاده بالا بوده است.

دانشمند‌ان معتقدند جریان مواد از اخترنما احتمالا سوخت شكل گیری ستاره را در این كهكشان تامین می‌كرده و در واقع اخترنما در حال ساخت كهكشان میزبان خود بوده است.

در آخرین مرحله نیز انتظار می‌رفت كه اخترنما در مركز كهكشان تمام شود.

دانشمند‌ان معتقدند پروسه مشابهی ممكن است در شكل گیری سایر كهكشان‌ها نقش داشته باشد.

 

 

 

رییس انجمن نجوم ایران از عضویت فعال 10 هزار نفر در این انجمن در سراسر کشور خبر داد.

"جمشید قنبری" در گفت و گو با خبرنگاران در دامغان افزود: هفت رصد خانه در دانشگاه های مختلف کشور از جمله تهران، تبریز، شیراز، فردوسی مشهد، علوم پایه دامغان، بیرجند و کرمانشاه فعالیت های نجومی دارند.
وی از طرح ایجاد رصدخانه ملی در کشور خبر داد و گفت: دولت برای ایجاد این رصدخانه 200 میلیارد ریال اعتبار اختصاص داده است.
رییس انجمن نجوم ایران گفت: این رصدخانه در کاشان و با هدف انجام فعالیت های تحقیقاتی و پژوهشی، نصب تلسکوپ سه متری و مشاهده اجرام آسمانی و فعالیت های آموزشی ایجاد می شود.
وی با هدف شرکت در همایش نجوم روز چهارشنبه به دامغان سفر کرده بود

 

 

جمشید قنبری

 

 

 

 

دانلود متن كتاب ستارگان ، زمین و زندگی  - از كجا آمده ایم ؟ به كجا می رویم ؟

نوشته : دكتر علی افضل صمدی
نوع انتشار : PDF
 تعداد صفحات : 218

خلاصه ای از عناوین فصول :

بخش اول : آشنایی با قوانین حاكم بر طبیعت - نیروهای چهار گانه - جاذبه عمومی - نسبیت خاص و مكانیك كوانتومی - نسبیت عام - نمایشنامه خلقت - آتش نخستین یا انفجار بزرگ - تولد و مرگ ستارگان - غول سرخ - كوتوله سفید - سیاهچاله ها

بخش دوم : احتمال وجود زندگی در كیهان - مبدا زندگی - مبدا انسان - به كجا میرویم ؟

 

نویسنده :	ت. پادمانابان
مترجم :	دكتر محسن شادمهری- فاضله خواجه نبی
موضوع :	علوم خالص
تاریخ چاپ :	۱۳۸۴
نوع جلد :	شمیز
شماره شابك :	964-311-484-8
قیمت :	۲۵۰۰۰ ریال

 

 

 

سپهر رو ساختم.یادمه دقیقا روزی که سپهر متولد شد.آره.خوب یادمه.بعد از ظهر یک روز زمستون.بیست و چهار م اسفندماه هزار و سیصد و هشتاد و چهار.زمستون بود.اما گیتی خبر از بهاری رو می داد که به دنبالش سر زندگی و امید می اومد.خبر از روزهای خوب.بهتر از دیروز.سپهر متولد شد تا کمک اندکی باشه برای پیشرفت نجوم ایران زمین.افراد زیادی در گذشته و حال با هدف پیشرفت،به رشد سپهر کمک کردن.دست تک تکشون رو صمیمانه می بوسم.اما سپهر متولد شد تا هدفی فراتر از پیشرفت نجوم داشته باشه.با تولدش افرادی رو دور هم جمع کرد که بگه هدف از زندگی دوستیه.هدف از زندگی دوست داشتنه.نمی دونم چی باید بگم.اون چه در افکار من می گذره قابل توصیف نیستن.از جنس نوشتن نیستن که بخوام بنویسمشون.سپهر کم کم بزرگ شد و موفقیت های بزرگی کسب کرد.اما یک پیام داشت.که نجوم یک بهونه س.بهونه ای برای با هم بودن.داره 4 سال از تولد سپهر نیلگون می گذره و حدود صد و پنجاه هزار نفر از سپهر و دستاورد های دوستاش دیدن کردن.سپهر باعث شد مسیر هزاران آدم به یک نقطه برسه و اون سپهر بود.هر کسی به نوبه خودش و با توان خودش خشتی برای بالا بردن این برج دوستی گذاشت.درسته خشت اول رو من گذاشتم.ولی سپهر مدیون دوستای زیادیه.و اما امروز دوستی از دوستان سپهر کم شد که تا ابد از یاد سپهر نخواهد رفت.دوستی که تمام همّ و غمش سپهر بود.این دوست رفت.ولی کمک هاش تا همیشه در سپهر خواهد موند.سپهر فراز و نشیب هایی داشت.اما یادش می مونه که این دوست همیشه در نشیب ها باهاش بوده.و تا وقتی که به فراز نرسیده تنهاش نذاشته.

و خداوندا آنچنان مراقب او باش که او مراقب سپهر بود و آنچنان او را تنها مگذار که او سپهر را تنها مگذاشت.

امین اسعدی

هفتم آذرماه هشتاد و هشت

 

 

آسمان آذر سال 1388
 ماه دیدار با سیاره های منظومه ی شمسی
در این ماه وضعیت های مطلوبی برای مشاهده اکثر سیارات منظومه شمسی وجود دارد

مریخ : مشاهده از ساعاتی قبل از نیمه شب تا صبح
زحل : از بعد از نیمه شب تا صبح منتظر دیدار با عاشقان زیبایی های آسمان
مشتری : در ابتدای شب در آسمان به وضوح می درخشد
 اما سیاره زهره فرصت بسیار کم و ناچیزی برای مشاهده در این ماه گذاشته و به خورشید بسیار نزدیک است

ستاره های کلیدی آسمان آذر
خوشه مه آلود پروین ، درساعت 10 شب در اواسط این ماه دقیقا ً در سمت جنوب ، قرار می گیرد. دربالای آن برساووش پهلو به پهلوی  ذات الکرسی

دبلیو (W) شکل قلایص می رسیم که الدبران گلگون در یک نوک آن قرار دارد. جبار درحالی که سگش اورا تعقیب می کند رفته رفته از جنوب شرقی به

همراه سماک رامح و شعرای یمانی بالا می آید.
بین جبار و ستاره قطبی ، عیوق ، برق زنان در راه است . درجبهه شرقی و در افق بالا ، کاستور و پولوکس یعنی دوقلوهای جوزا جای گرفته اند . در زیر

آنها در افق شرقی سر صورت شیر بالا می آید. در جنوب غربی چهارگوش اسب بالدار در یک گوشه ، شکلی الماس گونه می سازد . نسر واقع با درنگ در

افق شمال شرقی برای ناظران بالای عرض جغرافیایی 45 درجه ، ظاهر می شود.

 

بارش شهابی در آذرماه

این شب‌ها، آسمان میزبان شهاب‌های زیادی است كه در مجموعه بارش شهابی جوزایی قرار می‌گیرند.شهاب‌های بارش جوزایی، که یکی از اصلی‌ترین بارش‌های شهابی سال است، از نزدیکی کاستور، دومین ستاره روشن در صورت فلکی جوزا، منتشر می‌شوند

بسیاری از رصدگران باسابقه شهاب معتقدند بارش جوزایی از بارش برساوشی در مردادماه بهتر است و دلیل خوبی هم دارند؛ کانون بارش جوزایی، تا حدی که در نیمه‌های آذر ماه ممکن است، از خورشید فاصله دارد و در نتیجه تنها ساعاتی پس از غروب خورشید به اندازه کافی از افق ارتفاع می‌گیرد و در بقیه شب، در ارتفاع بالایی باقی می‌ماند، یعنی اینکه بارش را می‌توان در ساعت مناسبی رصد کرد؛ پس از ساعت 9 شب به وقت محلی

بارش جوزایی از 16 تا 27 آذرماه فعال است و در شبِ 22و روز 23 آذرماه، یعنی 1شنبه شب تا 2شنبه صبح، به سرعت اوج می‌گیرد. بیشترین فعالیت پس از نیمه شب، در 23 آذر اتفاق می‌افتد؛ این هنگامی است که در شرایط عالی، می‌توان هر ساعت، تا 100شهاب کم‌سرعت زیبای جوزایی را دید


بارش شهاب جوزایی كه درآستانه فصل سرما و در اواخر پاییز رخ می‌دهد ، اثرات به جا مانده از سیارك فیتون ۳۲۰۰ است
شهاب‌های جوزایی از این نظر که جسم مولدشان نه یک دنباله‌دار بلکه یک سیارک است، منحصر به فردند. این سیارک (احتمالاً دنباله‌داری مرده) که دوره مداری آن 43/1 سال است، در سال  1983 کشف شد و

فیتون  (Phaethon)نام دارد

  
قطر این سیارک، تنها 8/4 کیلومتر است اما در حضیض، به کمتر از 21 میلیون کیلومتری خورشید، نزدیک‌تر از مدار تیر، سفر می‌کند؛ با این حال در اوج، تا حدود 354 میلیون کیلومتر ورای مدارزمین، دور می‌شود

صورت فلكی دو پیكر و یا همان جوزا این شب‌ها در ساعت 15 :19 به طور كامل از افق شرق شمال شرق طلوع می‌كند. هر چند زمان‌های مختلفی برای زمان اوج بارش اعلام شده است اما موثق‌ترین آنها شامگاه دوشنبه ۲۳ آذرماه، ساعت15 :20 به وقت كشورمان است كه زمان اوج این بارش شهابی است

تمام كشورهای آسیای میانه تا آلاسكا قادر به رویت این بارش شهابی هستند به طور كلی تمام كشورهایی كه در موقعیت شب قرار دارند می‌توانند این بارش را رویت كنند

پیش بینی می‌شود مشاهده  ۱۲۰شهاب در زمان اوج بارش، این واقعه را به بهترین بارش امسال تبدیل كند

رصد شهاب‌ها برای انسان و چشم‌ها هیچ‌گونه خطری ندارد. وجود آلاینده‌های هوا در شهرهای بزرگی همچون تهران و برخی شهرهای كشور به‌همراه آلودگی نوری تاثیر زیادی در كاهش تعداد شهاب‌های قابل مشاهده ندارد


نویسنده : نسترن سهرابی
منبع : www.starrysky.ir

چارت آسمان آذر ماه

 

 

 

 

 

 

بی‌شک این بزرگ‌ترین گیتار در تمام کهکشان راه‌شیری است. تپ‌اختر گیتار، بقایای انفجار ستاره‌ای است که به‌سرعت، ابرهای هیدروژنی را از هم می‌درد و طرحی گیتار مانند از هیدروژن‌های داغ را برجای می‌گذارد.

بی‌شک این بزرگ‌ترین گیتار در تمام کهکشان راه‌شیری است. تپ‌اختر گیتار، بقایای انفجار ستاره‌ای است که به‌سرعت، ابرهای هیدروژنی را از هم می‌درد و طرحی گیتار مانند از هیدروژن‌های داغ را برجای می‌گذارد.

ستارگانی که سنگینی آنها بیش‌از 1.5 برابر خورشید باشد، معمولا در پایان عمر خود منفجر می‌شوند و مانند ستاره‌ای نوظهور در کهکشان می‌درخشند. در این انفجار که انفجار ابرنواختری نام دارد، هسته ستاره به شدت فشرده می‌شود و اتم‌ها در هم شکسته می‌شوند. اگر ستاره کمتر از 3 برابر خورشید سنگینی داشته باشد، الکترون‌ها درون هسته جمه می‌شوند و ستاره‌ای به قطر 30 کیلومتر تشکیل می‌شود که تقریبا فقط از نوترون تشکیل شده است.

این موجود عجیب و غریب که ستاره نوترونی نامیده می‌شود، بسیار چگال است و در هر ثانیه چند ده بار به دور خود می‌گردد. میدان مغناطیسی ستارگان نوترونی بسیار بسیار قوی است و اگر برحسب اتفاق، اطراف آنها ابری از مواد میان ستاره‌ای وجود داشته باشد، ذرات باردار در اطراف ستاره نوترونی شروع به گردش می‌کنند و با شتاب‌گرفتن در راستای خطوط میدان مغناطیسی، پرتوهای الکترومغناطیس منتشر می‌کنند. این چنین است که ناظر احساس می‌کند ستاره نوترونی همانند فانوس دریایی، امواج الکترومغناطیسی را به‌شکلی منظم منتشر می‌کند.

اطلاعات بسیار اندکی درمورد این نوع بقایای مرگ ستارگان و منشا آنها در دست است. اما نینا تتزلاف از دانشگاه ژنا در آلمان و همکارانش حدس می‌زنند که توانسته‌اند محل تولد این تپ‌اختر را پیدا کنند. آنها برای یافتن منشا این تپ‌اختر، مسیر حرکت 140 گروه ستاره‌ای زمینه تصویر را که طی پنج میلیون سال گذشته در فاصله نسبتا نزدیکی از این تپ‌اختر قرار داشتند، بررسی کردند.

مطالعات پیشین مشخص کرده بود که این تپ‌اختر با سرعتی بیش‌از 1500 کیلومتر بر ثانیه شلیک شده بود. تتزلاف و همکارانش نیز با بررسی مسیر حرکت این تپ‌اختر، نشان داده‌اند که این ستاره هشت‌صدهزار سال پیش از خوشه ای از ستارگان سنگین که امروز در فاصله 6500 سال‌نوری از آن واقع شده، پرتاب شده است.

هنوز مشخص نیست که این تپ‌اخترها چگونه به این سرعت های بسیار بالا دست پیدا می‌کنند؟

 

 

کشف آب در ماه یکی از مهم‌ترین رخدادهای علمی در سال جاری است؛ اما منشاء این آب از کجاست؟

ادامه مطلب

 

 

شب رصدی صلح ستارگان در نقطه صفر مرزی ایران و آذربایجان با همت انجمن صلح آسمانی و مرکز تحقیقات نجوم و اخترفیزیک مراغه بر فراز پل میان دو کشور برگزار شد.

19 آبان برابر 10 نوامبر، چندین سال است که از طرف یونسکو به نام روز جهانی علم با هدف صلح و توسعه، نامگذاری شده است. امسال در سه‌شنبه 19 آبان با همکاری نهادهای مرزی برنامه رصدی صلح ستارگان بر فراز پل رود ارس در نقطه صفر مرزی مابین جلفا و نخجوان برگزار شد. گردشگران و تجاری که قصد عبور از پل برای ورود به آذربایجان یا ایران را داشتند فرصت پیدا می‌کردند تا در این مکان به رصد اجرام آسمانی همچون مشتری و قمرهای آن، خوشه پروین و کهکشان آندرومدا بپردازند.

 

پروژه صلح ستارگان یکی از پروژه‌های رسمی سال جهانی نجوم است که ایده‌پرداز آن انجمن صلح آسمانی، سازمان مردم نهاد علمی پژوهشی ایرانی، بوده است و هم اکنون با حمایت اتحادیه بین‌المللی نجوم و یونسکو در سراسر جهان در حال برگزاری است. صلح ستارگان، شب رصدی دوستانه‌ای در نقاط مرزی کشورها است که برای مردم مرزنشین به طور همزمان در دو سوی مرز کشورها برگزار می‌شود تا آسمان نشانه‌ای باشد برای صلح و سازش میان ملتها و پلی باشد میان فرهنگها. همچنین صلح ستارگان سعی دارد تا نشان دهد که برای علم و درک زیبایی‌های کیهان، مرزی نیست.

شب رصدی صلح ستارگان در میان مرز ایران و آذربایجان به همت انجمن صلح آسمانی و مرکز تحقیقات نجوم و اخترفیزیک مراغه، به ویژه حمایت دکتر علی عجب شیرزاده، ریاست مرکز تحقیقات نجوم و اخترفیزیک مراغه و به همراه انجمن نجوم ارومیه و گروهی از منجمان آماتور خبره از شهرهای تبریز و صوفیان و با همکاری آقای رنجبر، فرماندار شهرستان جلفا، فرماندهی هنگ مرزی جلفا و نیروی انتظامی منطقه برگزار شد. همچنین به دعوت و همت دکتر عجب شیرزاده گروهی از اساتید برجسته نجومی آکادمی علوم آذربایجان برای برگزاری این شب رصدی مشترک به نقطه صفر مرزی ایران و آذربایجان عزیمت کردند. برگزاری شب رصدی با تلسکوپهایی که زیبایی‌های آسمان را نشانه رفته بودند بر فراز رود ارس میان مرز دو کشور تجربه‌ای شگرف برای تمامی برگزارکنندگان این شب رصدی و همچنین مردمی بود که از دریچه تلسکوپ در این شب به آسمان نگریستند.

 

دکتر علی عجب شیرزاده و هادی طباطبایی از مرکز تحقیقات نجوم و اخترفیزیک مراغه، سیاوش صفاریان‌پور، امین جمشیدی و محمدجواد ترابی از انجمن صلح آسمانی، علی آزادگان، امیر هنرمند، علی شافع و پوریا دلیر از انجمن نجوم ارومیه، حامد الطافی از دانشگاه تبریز، حامد پورخرسندی از صوفیان، به همراه احسان نقی‌زاده، یحیی حبیبی و سالار حبیبی از جلفا، برگزارکنندگان پروژه صلح ستارگان در مرز ایران و آذربایجان در روز جهانی علم با هدف صلح و توسعه بودند.

پروژه صلح ستارگان در حال حاضر با همکاری 36 گروه از 27 کشور در سراسر جهان برگزار می‌شود. انجمن صلح آسمانی و انجمن نجوم ایران با حمایت یونسکو و اتحادیه بین‌المللی نجوم و با همکاری سازمانها و انجمنهای نجومی عضو صلح ستارگان در سراسر جهان، برگزارکنندگان پروژه صلح ستارگان هستند. همزمان با برگزاری شب رصدی میان ایران و آذربایجان در مرز جلفا و نخجوان، همکاران پروژه صلح ستارگان در عراق و سوریه نیز شب رصدی صلح ستارگان را در منطقه خود برگزار کردند.

 

 

 

1 تا 7 آذر
ستاره ای که چشمک می زند

---

ممکن است که ستارگان از یک شب تا شب دیگر غیر قابل تغییر بنظر برسند ، اما در حقیقت این ها هم در معرض تغییرات تدریجی هستند . چشمان به

علت ظرافت و جزئی بودن تغییرات ، قادر نیست  که این پدیده را تشخیص دهد. برای مثال می توان گفت که ستاره شناسان بخوبی می دانند که

ستارگان به سرعت درفضا در حرکتند ، اما فضا چنان وسیع بوده و این اجرام چنان دورند ، که ما آن را تشخیص نمی دهم و فقط ابزار بسیار دقیق می

تواند با اندازه گیری های بلند مدت تغییرات را به ما نشان داده و اثبات نماید.
یکی از تغییرات قابل تشخیص ، کم و زیاد شدن شدت نورتابی ستارگان می باشد . این حالت خیلی بیشتر ار آنچه که ما تصور می کردیم اتفاق می

افتد.درحقیقت تعداد این ستارگان که به نام « ستارگان متغیر » معروفند ، بسیار زیاد و در حد صدها هزار است .  درحداکثر اوقات خیلی سخت است که

این تغییرات را مستیقاً مشاهده کرد ولی چند مورد بسیار مشخص و استثنایی هم وجود دارد که به راحتی قابل مشاهده اند . یکی از این گونه ستارگان ،

در صورت فلکی برساووش قرار دارد و به نام « الغول » شناخته می شود ، که چند ساعتی بعد از غروب آفتاب در آسمان شمال شرقی حاضر می گردد.
در دوران های باستانی ، الغول نشان دهنده ی سر هیولایی بوده که برساووش قبل از نجات آندرومدا ، آن را قطع کرده است . نام «الغول» درواقع مشتق

از واژه عربی « الرأس الغول » به مفهوم «سر اجنه زبل» است . این ستاره حالت خاصی از تغییرات را از خود نشان می دهد و در باورهای کف بینان ،

تثبیت شده که آسمان لا یتغییر است . این موضوع برای ستاره شناسان کف بین باعث گردیده که در طبقه بندی کواکب ، آن را ستاره ای نحس بدانند.

بطور معمول ، ستاره الغول درحد ستاره قطبی درخشان است . اما هر 2 روز و 20 ساعت و 48 دقیقه و 56ثانیه ، کم نور می شود به حدی که درخشندگی

آن کمتر از هریک از ستارگان دب اکبر می گردد. شما هم می توانید با چشم عادی یا با کمک دوربین دوچشمی ، طی چند شبانه روز شاهد این افت و

خیز باشید.
این تغییرات در روشنایی ، حاصل عبور یک همدم ، از جلو آن می باشد که راه عبور نور به سمت ما را می بندد . این گونه ستارگان متغیر را «دوتایی

گرفتی» می نامند ، که ستاره الغول در سر لوحه این گروه قرار گرفته است.
برای یافتن الغول ، شما می توانید در حدود ساعت 8 به نیمه راه شمال شرقی آسمان نگاه کنید تا به صورت فلکی زرافه گونه برساووش برسید. در زمانی

که الغول دارای نهایت درخشندگی است  ، به عنوان دومین ستاره درخشنده این صورت فلکی را به خود می گیرد ، ضمناً این ستاره در نزدیکی پای زرافه

به سمت غرب حضور دارد ، در 10 ساعتی که در حداقل است ، درخشندگی آن کمی بیشتر از ستاره مجاور خود یعنی ستاره « رو » برساووشی است.


همچنین در این هفته  صورت فلکی جبار در ساعت 9 شب از جنوب شرقی طلوع می کند.
در نیمکره جنوبی ، کهکشان مارپیچی و مجلل NGC 253 به سادگی از درون دوربین دو چشمی ، در بالای سر و نزدیک نصف النهار سماوی بین ساعت

8 و 8:30 قابل دیدار است . به توده ای نورانی و طویل در آسمان این منطقه نگاه کنید . البته باید آسمانی صاف و تاریک داشته باشید

نویسنده : نسترن سهرابی

منبع : وبسایت آسمان پرستاره ایران

 

 

سازمان فضایی آمریكا (ناسا) در نظر دارد ماه آینده یك تلسكوپ فضایی را راه‌اندازی كند كه از آسمان‌ها برای كشف انوار مادون قرمز حاصل از اجرام فلكی كه پیش از این به دلیل كم نوری و تاریكی قابل مشاهده نبوده‌اند، تصویربرداری خواهد كرد.

این تلسكوپ WISE (كاوشگر تحقیقاتی مادون قرمز میدان وسیع) نام دارد كه انتظار می‌رود، صدها هزار سیارك تاریك و ناشناخته را در منظومه خورشیدی شناسایی كند.

همچنین این تلسكوپ قادر خواهد بود،‌ میلیون‌ها ستاره و كهكشان وسیع را در دورترین نقاط فضا شناسایی كند.

فضاپیمایی كه قرار است این تلسكوپ را پرتاب كند، توسط راكت دلتا ــ 2 به مدار حمل خواهد شد.

این فضاپیما برای پرتاب در روز نهم دسامبر به سكوی پرتاب خود در پایگاه نیروی هوایی واندنبرگ در كالیفرنیا منتقل خواهد شد.

این پروژه 320 میلیون دلار برای سازمان فضایی آمریكا (ناسا) هزینه داشته است.