سپهر نیلگون

 

سه شنبه و چهارشنبه 12 و 13 اسفند ماه سال 88؛ اتحادیه ستاره شناسی دانش آموزی استان مرکزی با همکاری پژوهشسرای دانش آموزی خلیج فارس استان مرکزی اقدام به برگزاری سمینار تخصصی با موضوع ماه و تاثیرات آن بر زندگی بشر در اراک می نماید. این سمینار که با هدف آشنایی با ماه؛ نوع تاثیرات ماه بر زندگی بشر و آشنایی با خصوصیات ماه برگزار می شود قصد دارد که در قالب یک سمینار علمی به بررسی یگانه قمر زمین بپردازد.

این سمینار از ساعت 16 تا 18 در سالن اجتماعات پژوهشسرای دانش آموزی خلیج فارس استان مرکزی می شود و آقایان مهدی نظام آبادی مولف کتاب ماه و اثرات آن بر زندگی بشر و استاد راهنمای پژوهشسرای دانش آموزی خلیج فارس و احمد الستی مسئول نجوم دانش آموزی و رئیس اتحادیه ستاره شناسی دانش آموزی به ایراد سخنرانی خواهند پرداخت.

 

 

لازم به ذکر است که اتحادیه ستاره شناسی دانش آموزی استان مرکزی با حدود 1700 عضو، به عنوان مرجع اصلی نجوم دانش آموزی در سطح استان مرکزی به شمار می آید و تاکنون برگزاری برنامه های بسیار موفقی همچون روز جهانی نجوم در سال جهانی نجوم؛ مشارکت در جشنواره ساعت های آفتابی؛ برگزاری پروژه شب های گالیله ای؛ تاسیس باشگاه نجوم دانش آموزی؛ راه اندازی بخش نجوم کودکان و تاسیس انجمن های نجوم ویژه خردسالان را در کارنامه کاری خود داشته است.

 

منبع: پایگاه اطلاع رسانی اتحادیه ستاره شناسی دانش آموزی استان مرکزی www.andromeda.ir

 

 

جم آنلاین: به گفته دانشمندان، در صورتی كه چرخش نظری جدید نسبت به نظریه قدیم خاستگاه ماه درست باشد، بازنویسی سرگذشت منظومه شمسی اجتناب‌ناپذیر است؛ چون كه شرایط در حیات متقدم منظومه شمسی، حاكی از روایت دیگری خواهد بود كه براساس آن ماه در اصل در بطن مدار عطارد شكل گرفته و بعد با خروج از آن و تغییر مسیر، رهسپار زمین شده و در آغوش مدار آن آرام گرفته است. این انگاره كه در رویارویی با اجماع و اتفاق نظر علمی رایج سر برافراشته، رقیب جدی و سرسختی تحت عنوان فرضیه برخورد غول‌آسا را به چالش فرامی‌خواند كه مدعی است ماه از خرده بقایای آتشینی شكل گرفته كه محصول تصادم عظیم شیئی در اندازه سیاره مریخ با سیاره زمین در حدود 4.5 میلیارد سال قبل بوده است. در واقع قمر زمین به جای آن‌كه زاده زمین باشد، ممكن است از سوی سیاره ما به فرزندخواندگی پذیرفته شده باشد. نظریه خاستگاه بیگانه ماه یا همان فرضیه تسخیر و به غنیمت گرفته شدن این قمر از سوی زمین در حالی بار دیگر و طی همایش سالانه زمین‌شناسی آمریكا مطرح می‌شود كه به اعتقاد عموم دانشمندان، این فرضیه جنجالی نمی‌تواند برای ویژگی‌های خاص و نادر این قمر كه تاكنون برای بشر محقق شده، توضیحی داشته باشد؛ اما چند دهه می‌شود كه دانشمندانی از جمله رابرت مالكیت از دانشگاه دنیسون بر سر پذیرش دیدگاه ثانویه و جایگزینی از تاریخچه قمر زمین بحث و جدل می‌كنند. در این میان هرچند برخی صاحب‌نظران در زمینه تعریف خاستگاه زمین و قمر آن، فرضیه حاضر را صرفا انگاره‌ای جنجالی و چالش‌برانگیز می‌خوانند و حتی عده‌ای از جمله اصحاب كلیسا روایت رابرت مالكیت از وقایع قدیم زمین و ماه را چیزی معادل كفرگویی می‌پندارند اما دانشمندان نیز اخیرا به شواهد كانی‌های معدنی 4 میلیارد ساله‌ای در استرالیا دست یافته‌اند كه حكایت از این دارد سیاره ما بسیار سردتر از آن بوده كه دگرگونی عظیم و ناگهانی در ردیف برخورد تشكیل‌دهنده ماه در دوران متقدم‌تر تاریخچه حیات خود را از سر گذرانده باشد. به اعتقاد مالكیت و محققان هم‌عقیده با وی، هر چیزی در مدل برخورد غول‌آسا، توجه‌برانگیز است و درواقع با آنچه در شواهد و سوابق زمین‌شناختی مشاهده می‌كنیم، مطابقت و همخوانی ندارد. طبق شواهد آشكار زمین‌شناختی، زمین در آن زمان سرد بوده و از شرایط مناسب برای تشكیل اقیانوس‌هایی از آب بر سطح خود، برخوردار بوده است. مالكیت كه نظریه‌اش را در همایش سالانه انجمن زمین‌شناسی آمریكا در پورتلند اورگان ارائه كرده است، با ارجاع به مطالعات مدل‌سازی رایانه‌ای خود كه سابقه شروع آن به دهه 1980 برمی‌گردد بخوبی نشان می‌دهد برای كشش گرانشی زمین این امكان وجود داشته است كه ماه را به عنوان قمر خود گرفتار كند. قمر زمین به جای آن‌كه زاده زمین باشد، ممكن است از سوی سیاره ما به فرزندخواندگی پذیرفته شده باشد براساس نتایج به دست آمده، در ابتدای امر، محور تاب‌خور مدارات ماه بسیار بیضوی و نزدیك به زمین بوده است و پس از آن در حدود 8 مرتبه در سال دورتر شده‌اند. كشش گرانشی از هر بار گذر چیزی حدود 18 تا 20 كیلومتر سیاره را تا نزدیك استوا كشیده و بسط داده است كه در نتیجه پوسته داغ را مثل فرآیند كره‌گیری دائما و شدیدا تكان داده و به هم زده است. در این میان سنگ‌های نزدیك‌تر به قطبین، نظیر نمونه‌هایی كه اكنون در استرالیا پیدا شده، از وقایعی است كه در زمین در جریان بوده و در امان مانده‌اند. از طرفی لایه‌های فوقانی و تازه‌تر نیز از سایش و اصطكاك گرانشی به صورت گداخته و نرم درآمده‌اند و این ماجرا تا زمانی كه مدار این قمر در حدود 3 میلیارد سال قبل تثبیت شود، ادامه یافته است. براساس اجماع و اتفاق نظر علمی كه به شكل سنتی تاكنون مطرح بوده است، دانشمندان چگالی پایین ماه و فقدان عنصر آهن را به عنوان دلایل منشاء گرفتن ماه از زمین ذكر می‌كنند. در این میان وقوع رویداد برخورد غول‌آسا به شكلی عمل كرده كه نظیر فرآیند سرباره‌گیری و كف‌گیری هرچه مواد سبك وزن مربوط به لایه‌های فوقانی و جدیدتر زمین را جمع كرده و به سوی مدار پرتاب كرده است. این در حالی است كه برخی محققان از جمله جك لیژور از ناسا، درستی انگاره مالكیت را غیرمحتمل می‌دانند و معتقدند مكانیسم به غنیمت گرفتن ماه از سوی زمین بسیاربسیار دشوار است و این فرآیند به داشتن سرعت صحیح و پارامترهای بسیار مخصوصی است تا همه چیز دقیقا درست از كار درآید. به باور این محققان، واقعیت امر این است كه سرد بودن زمین در 4 میلیارد سال قبل به معنای آن نیست كه ماه به تسخیر و اسارت زمین درآمده است و صدالبته استدلال آنها در توجیه این فرض از این قرار است كه گرما و حرارت حاصل از این برخورد با سرعت زیادی پراكنده و از هم پاشیده شده است و نباید از نظر دور داشت كه چنین فرآیندی 100 میلیون سال زمان نبرده و مسلما 500 میلیون سال نیز طول نكشیده است و از قرار معلوم این برخورد، نقشی تاثیرگذار در زمین 4 میلیارد سال قبل نداشته است. با این اوصاف، مخالفان فرضیه فرزندخواندگی قمر زمین و خاستگاه بیگانه آن پذیرفته‌اند كه نظریه رایج برخورد غول‌آسای مربوط به تشكیل ماه ممكن است هنوز جای تجدیدنظر و حتی جایگزینی داشته باشد؛ اما احتمالا مدل به تسخیر درآمدن ماه رابرت مالكیت گزینه اول آن نخواهد بود. مترجم: مهریار میرنیا منبع: دیسكاوری

 

 

 

فضاپیمای سوهو که پیوسته رو به خورشید است، دیروز توانست آخرین لحظات زندگی یک دنباله‌دار را به تصویر بکشد.

به نقل از خبرآنلاین

 

 این دنباله‌دار که حداقل 2000 سال از عمرش می‌گذشت، به درون خورشید سقوط کرد و برای همیشه تبخیر شد!

روز گذشته، دنباله‌داری در خورشید سقوط کرد و برای همیشه ناپدید شد. نخستین بار، ماهواره استریو-آ ناسا متوجه این دنباله‌دار شد و پس از آن، رصدخانه فضایی خورشیدی ناسا، سوهو توانست آخرین لحظات زندگی این دنباله‌دار را کامل ثبت کند. تصویر انیمیشن زیر، این منظره را به وضوح نشان می‌دهد. (این انیمیشن در قالب gif است. برای مشاهده این فیلم در قالب m4v اینجا را کلیک کنید.)

دنباله‌دارها، گوی‌های یخ‌زده کثیفی هستند که از بقایای ابر اولیه منظومه شمسی برجامانده‌اند. اما دنباله‌داری که دیروز در خورشید سقوط کرد، عضوی از خانواده خورشیدخراش‌های کرئوتز بود. کرئوتز، اخترشناس آلمانی قرن نوزدهم متوجه شد برخی از دنباله‌دارهایی که از نزدیکی خورشید می‌گذرند، بقایای دنباله‌دار غول‌پیکری هستند که حداقل 2000 سال پیش در عبور از نزدیکی خورشید خرد شد. مدار این دنباله‌دار اولیه از فاصله بسیار نزدیک به خورشید می‌گذشت و به همین دلیل، آن‌را خورشیدخراش نامیده‌اند. برخی از این تکه‌ها تاکنون به خورشید سقوط کرده‌اند، اما این قطعه یکی از بزرگ‌ترین بخش‌های برجامانده از آن دنباله‌دار اصلی بود و به همین دلیل، منظره جالبی را به‌وجود آورده است.

برخی به اشتباه، دنباله‌دارها را ستارگان دنباله‌دار می‌نامند؛ اما دنباله‌دارها از خود نور ندارند و از این‌رو، اطلاق واژه ستاره (که منشا تابش نور است) به آنها اشتباه است.

 

 

 

تلسكوپ فضایی كپلر سازمان فضایی آمریكا (ناسا) موفق به كشف پنج سیاره جدید شد.

به گزارش سرویس «علمی» خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، سازمان فضایی آمریكا (ناسا) اعلام كرد: این پنج سیاره جدید در خارج از منظومه شمسی كشف شده‌اند.

كپلر فقط 10 ماه است كه برای كشف سیارات شبیه زمینی پرتاب شده و آغاز به كار كرده است.

ویلیام بوروكی، محقق علمی اصلی ناسا در ماموریت كپلر در بیانیه‌ای اظهار داشت: كشف این پنج سیاره به درك ما از نحوه شكل گیری منظومه‌های سیاره و تكامل آنها از صفحات گاز و غبار كه هم سیارات و هم ستاره‌ها را تشكیل می‌دهند، كمك می‌كند.

ناسا اعلام كرد: تمام این پنج سیاره جدید برای زندگی كردن بسیار داغ هستند.

سیارات تازه كشف شده معروف به «مشتری‌های داغ»، حجم بسیار بزرگ و حرارت فوق‌العاده زیاد - حدود دو هزار و 200 تا سه هزار درجه فارنهایت - دارند.

این دما حتی داغ‌تر از گدازه‌های مذاب است.

همچنین مدارهای این سیارات بین سه تا پنج روز طول می‌كشد.

كوچكترین این سیارات تقریبا به اندازه نپتون یعنی چهارمین سیاره بزرگ در منظومه شمسی است.

 

منبع : ایسنا

 

 

منبع : خبرآنلاین

 

 

دانشمند‌ان معتقدند سیاه چاله‌ها ممكن است به عنوان كارخانه‌های كیهانی برای تولید كهكشان‌ها عمل كنند.

به نقل از ایسنا :

یك پژوهش جدید ممكن است توضیح دهد، كه چرا كهكشان‌های بزرگ تمایل دارند در مركز خود سیاه چاله‌های فوق‌العاده عظیم و غول پیكر داشته باشند.

اخترشناسان از مدت‌ها پیش در تلاش بودند كه پاسخ سوال مرغ و تخم مرغ را در مورد این كه سیاه چاله‌ها اول به وجود آمده اند یا كهكشان‌ها پیدا كنند.

هم اكنون یك مشاهده علمی جدید از جرمی در دور دست كه حدود پنج میلیارد سال نوری از زمین فاصله دارد، می‌تواند این معمای دو طرفه را حل كند.

این جرم كیهانی یك اخترنما یعنی یك منبع قدرتمند انرژی است كه تصور می‌شود موقعیت یك سیاه چاله عظیم فعال را نشان می‌دهد.

محققان می‌گویند: پرتوهای حاصل از این اخترنما زمانی متصاعد و منتشر می‌شده‌اند كه كائنات كمتر از یك سوم سن كنونی‌اش را داشته است.

محققان در نهایت شگفتی دریافتند كه این اخترنما برخلاف بیشتر اخترنماها برهنه بوده و در مركز یك كهكشان واقع نشده است، اما یك كهكشان همراه در نزدیكی آن وجود داشت كه در حال تولید ستاره‌های جدید با سرعت فوق‌العاده بالا بوده است.

دانشمند‌ان معتقدند جریان مواد از اخترنما احتمالا سوخت شكل گیری ستاره را در این كهكشان تامین می‌كرده و در واقع اخترنما در حال ساخت كهكشان میزبان خود بوده است.

در آخرین مرحله نیز انتظار می‌رفت كه اخترنما در مركز كهكشان تمام شود.

دانشمند‌ان معتقدند پروسه مشابهی ممكن است در شكل گیری سایر كهكشان‌ها نقش داشته باشد.

 

 

 

رییس انجمن نجوم ایران از عضویت فعال 10 هزار نفر در این انجمن در سراسر کشور خبر داد.

"جمشید قنبری" در گفت و گو با خبرنگاران در دامغان افزود: هفت رصد خانه در دانشگاه های مختلف کشور از جمله تهران، تبریز، شیراز، فردوسی مشهد، علوم پایه دامغان، بیرجند و کرمانشاه فعالیت های نجومی دارند.
وی از طرح ایجاد رصدخانه ملی در کشور خبر داد و گفت: دولت برای ایجاد این رصدخانه 200 میلیارد ریال اعتبار اختصاص داده است.
رییس انجمن نجوم ایران گفت: این رصدخانه در کاشان و با هدف انجام فعالیت های تحقیقاتی و پژوهشی، نصب تلسکوپ سه متری و مشاهده اجرام آسمانی و فعالیت های آموزشی ایجاد می شود.
وی با هدف شرکت در همایش نجوم روز چهارشنبه به دامغان سفر کرده بود

 

 

جمشید قنبری