زمان در نجوم

نویسنده: بهنام کاتبی موضوع: مقالات، 

 

 

 

زمان خورشیدی و جهانی

 

زمین با دوره تناوب یک سال به دور خورشید می گردد.در نتیجه این طور به نظر می رسد که خورشید خلاف ستارگان ثابت دیگر هر سال یک بار آسمان را دور می زند

مدار زمین اندکی بیضوی است و نمی توان آن را دایره ای در نظر گرفت پس فاصله ی خورشید تا زمین و تندی در مدارش در طول سال کمی تغییر می کند.بر اساس این واقعیت ستاره شناسان خورشید متوسط مجازی را تعریف کرده اند که با تدی یکنواخت حول کره ی سماوی حرکت می کند.گاهی اوقات خورشید حقیقی از خورشید متوسط عقب می ماند و در زمانی دیگر جلو می افتد.

برای ناظری که در نیمکره ی شمالی قرار دارد وقتی خورشید از نصف النهار ناظر به سمت جنوب عبور کند گفته می شود خورشید در عبور بالاست.به این زمان عبور ظهر محلی گفته می شود.در تنظیم سیستم زمان خورشیدی ستاره شناسان خورشید متوسط را برای این به کار می برند که طول تمامی روزها باربر در نظر گرفته شود.

بسته به اهمیت دانش دربانوردی ستاره شناسان زمان متوسط گرینویچ را بر اساس خورشید متوسطی که از نصف النهار گرینویچ-یا سیستم طول جغرافیایی زمینی صفر-دیده می شود تعریف می کنند.در زمان متوسط گرینویچ(GMT)  12h 00m 00s دقیقا در لحظه ای تعریف شده است که خورشید متوسط از نصف النهار گرینویچ عبور می کند.زمان 24h 00m 00s   نیز قبل از عبور سپری می شود.علی رغم اینکه محل های جغرافیایی دیگر زمان محلی خود را دارا می باشند-معمولا یک عدد ساعت کامل به اضافه یا منهای زمان متوسط گرینویچ-از اهمیت ویژه ای برخوردار است به طوری که به عنوان زمان بین المللی (UT) به آن رجوع شود.

 

زمان نجومی

سیستم زمانی ای که بر حرکت ظاهری خورشید استوار باشد برای استفاده ی زسمی سودمند است اما سیستم دیگری که با حرکت ظارهی روزانه ستارگان ثابت شده باشد نیز استفاده ی زیادی برای ستاره شناسان دارد.روز نجومی که با 24h 00m 00s از زمان نجومی تعریف می شود بازه ی زمانی عبور هر ستاره از نصف النهار ناظر می باشد.روز خورشیدی از روز نجومی کمی طولانی تر است زیرا زمین برای اینکه بعد از عبور یک ستاره ی مفروض را به نصف النهار ناظر برگرداند دققا یک مرتبه حول محورش می چرخد همچنین چون زمین در یک مسیر خمیده دور خورشید حرکت می کند کمی بیش از یک مرتبه به دور محورش می چرخد تا خورشید را برای عبور مجدد از نصف النهار ناظر ببرد.

بر حسب زمان خورشیدی زمان نجومی 23h 56m 54s  طول می کشد. زمان نجومی صفر دقیقا لحظه ای تعریف می شود که نقطه ی اعتدال بهاری در حال عبور بالا از نصف النهار ناظر باشد.

 

 

منابع:

1-ستاره شاس آماتور نوین:پاتریک مور/ترجمه تقی عدالتی.

2-اینترنت

 

گردآورنده:بهنام کاتبی/عضو مرکز اخترشناسی ابن صلاح همدان و عضو کادر مدیریتی گروه ستاره شناسی سپهر نیلگون.  Behnam.blackhole@gmail.com

 

() نظرات

 

از سیارک ها چه می دانید؟

نویسنده: نسترن سهرابی موضوع: مقالات، 

 


اطلاعاتی درباره ی سیارک ها


http://www.arcetri.astro.it/irlab/Astro/astromirror/nineplanets/gif/Asteroid460.jpg



سیارک ها= asteroid

دربین مدار مریخ و مشتری چندین هزار جرم کوچک کشف شده است اولین آن هارا شخصی به نام جوزپای پیاتسی

ایتالیایی درسال 1801میلادی کشف کرد و برآن ، نام سیارک سرس گذاشت.

asteroids.jpg


بزرگترین

سیارک شناخته شده همین سرس بود که قطری حدود 900 کیلومتر داشت. اکثر سیارک ها قطری کمتر از 80 کیلومتر دارند و از شکل هندسی مشخصی برخوردار نیستند. تخمین زده می شود که بیش از چندهزار سیارک کوچک کشف شده ونامگذاری شود. این خرده سنگ ها امروزه درحد فاصل مدار مریخ و مشتری در چرخش اند که


به کمربند سیارک ها معروف است. درگذشته عقیده براین بود که مجموعه تخته سنگ های سرگردان که درمدار مشخصی به دور خورشید می چرخند (بین مدار مریخ و مشتری) بقایای یک سیاره خردشده است. ولی امروز معلوم شده که این نظرصحیح نبوده است. به احتمال زیاد این ها بقایای موادی هستند که درحدود 5میلیارد سال پیش سیاره های منظومه شمسی از آن تشکیل یافته اند. (پیش سیاره) ممکن است برخی از این سیارک ها دربرخورد بایکدیگر خرد و مدار ازمدار اصلی خارج شده باشند. که اکنون درفضای منظومه شمسی سرگردان هستند، بعدها درمواجهه با سیاره های منظومه شمسی برسطح آنان سقوط می کنند و براثر این برخوردها باسطح سیارات سنگی مانند : عطارد ، زهره یا مریخ ویا کره ماه آثاری برجا می گذارد. معمولاً محل برخورد این قطعات روی سطح سیارات سنگی ، حفره ها و گودال هایی به نام کریتر .پدید می آید که بی شباهت به دهانه آتشفشانهای خاموش نیست

 

 

تعداد اندکی ازاین قطعات سنگی باسطح زمین نیز برخورد کرده اند که دهانه بسیار قدیمی واقع در بیابان آریزونا در آمریکا ازآن جمله است. اغلب این قطعات که اندازه .برخی از آن ها بسیار کوچک است. دربرخورد با جو زمین مشتعل می شوند و می سوزند. این چنین است که مردم ساکن درزمین ازخطر سقوط آن ها در امان می مانند

گاهی ممکن است شما درآسمان شب حرکت سریع نقطه ای نورانی را به صورت یک خط سفید به مدت کوتاه مشاهده کنید . این ها همان سنگ های آسمانی هستند که در جو می سوزند و به شهاب یا شهابواره معروفند. شهاب سنگها ممکن است بقایای هسته یک دنباله دار باشند. که درفضای منظومه شمسی درحال حرکت می.باشند

 


از آنچه که تاکنون مطالعه کردید. دریافتید : منظومه شمسی مجموعه ای از اجرام سماوی است.که عمده جرم آن درستاره ای به نام خورشید فراهم آمده است. و دراطراف این ستاره 8 سیاره درحال گردش می باشند. برخی از آنها از سنگ و برخی دیگر از گاز تشکیل شده اند . دراطراف تعدادی ازآن ها نیز اجرام کوچک تری به نام قمر درحال چرخش هستند. علاوه برسیارات و اقمار ، دنباله دارها و سیارک ها نیز وجود دارند که اعضای منظومه شمسی محسوب می شوند

 http://www.outofthecradle.net/WordPress/wp-content/uploads/ceres_earth_compared_600.jpg

زمین ، ماه و سیارک سرس



http://images.astronet.ru/pubd/2007/06/22/0001222485/ceresvesta_hst720.jpg






برخی از سیارک ها در کمربند سیارکی ما بین مریخ و مشتری

http://ifa.hawaii.edu/~barnes/ast110_06/foss/0832a.jpg


منبع : وبسایت آسمان پرستاره ایران
 

 

() نظرات

 

نگاهی گذرا بر سامانه ی خورشیدی

نویسنده: بهنام کاتبی موضوع: مقالات، 

 

برای بسیاری از علاقه مندان به دانش ستاره شناسی داشتن اطلاعت از سیاره ها و اجزاء منظومه شمسی، بسیار قابل توجه است. امروزه با پیشرفت روز افزون اطلاعات ما از سیاره های منظومه شمسی می توان گفت که هر روز باید شاهد خبری جدید در این رابطه باشیم.
سیاره عطارد-Mercury Planet

این سیاره هم همچون قمر زمین ماه دارای شکاف هایی است که از برخورد شهابسنگها به وجود آمده اند. قطر ایت سیاره 4878 کیلومتر است. رصد این سیاره برای ساکنان زمینی کمی سخت است چون فاصله ای بسیار نزدیک به خورشید دارد و ارتفاع کمی از افق می گیرد. جو آن بسیار رقیق و از جنس هلیوم است. یکی از داغ ترین مناطق این سیاره مشهور به حوضه کالوریس به قطر 1300 کیلومتر است. هسته این سیاره از جنس آهن است که 70% جرم کل را تشکیل می دهد.

اطلاعات از سیاره عطارد(تیر) : قطر:4878 کیلومتر- فاصله از خورشید: در حداکثر 70000000 کیلومتر و در حداقل 46000000 کیلومتر-طول سال: 88 روز ( نسبت به زمین)- طول روز: 59 روز - جرم: 0/055 زمین-چگالی: 0/98 زمین- دمای سطح: در قسمت رو به خورشید: 450 درجه سانتیگراد و در قسمت تاریک: 170- سانتیگراد-دارای قمر نیست.

سیاره زهره-Venus Planet

در گذشته اعتقاد داشتند که در زهره حیات وجود دارد اما سفینه هایی که بر سطح آن فرود آمدند وجود حیات را تکذیب کردند. زیرا دمایی در حدود 500 درجه سانتیگراد دارد. جو آن بسیار غلیظ و نابود کننده است که عمدتا از دی اکسید کربن تشکیل شده که باعث درخشندگی بسیار زیاد آن در آسمان است و دارای ابرهایی از جنس اسید سولفوریک است.  اندازه آن تقریبا اندازه گهواره ما یعنی زمین است و هسته ای مایع دارد و پوسته ای نازک صخره ای. اطلاعات: فاصله از خورشید(حداکثر:109000000 کیلومتر) و (حداقل: 108000000 کیلومتر) - طول سال: 225 روز - طول روز:117 روز - جرم: 0/82 زمین - چگالی:0/89 چگالی زمین- دمای سطح:500 درجه سانتیگراد.- دارای قمر نیست.

سیاره مریخ-Mars Planet

سیاره ای که اکنون حیات از نوع کاملا ابتدایی در آن وجود دارد ( باکتری های یخ زده) و تحمل پذیر ترین جا در منظومه شمسی است که اگر ماشین ها و مراکز صنعتی را به این سیاره ببریم و این سیاره را داغ کنیم مثل زمین شرایطی دارای حیات به خود می گیرد.  مریخ نزدیکترین سیاره به زمین است. مرتفع ترین قله در مریخ به نام الیمپوس به ارتفاع 23 کیلومتر است و طول بزرگترین دره مریخ به نام مارینر به 4000 کیلومتر می رسد. اطلاعات: قطر: 6794 کیلومتر-فاصله از خورشید: ( حدااکثر: 294000000 کیلومتر) و (حداقل: 207000000 کیلومتر)طول سال:678 روز-طول روز: 23 ساعت و 37 ثانیه-جرم:0/11 زمین- چگالی:0/71 زمین- دمای سطح: حداقل: 20- سانتیگراد و در شب به 100- هم می رسد- دارای دو قمر به نام های فوبوس و دیموس است.

سیاره مشتری-Jupiter Planet

بزرگترین سیاره منظومه شمسی است و دارای 61 قمر می باشد که معروفترین آنها که حتی با دوربین خای دو چشمی کوچک هم نمایان هستند به نام های یو-اوروپا-کالسیتو-گانیمد هستند و از آنها به اقمار گالیله ای هم یاد می شود. مشتری به قدری بزرگ است که در آن می توان 1000 تا سیاره زمین جای داد. مشتری دارای ترکیبات جوی مشابه به  خورشید است و عناصر هلیوم ، هیدروژن ، کربن و ازت را داراست. این سیاره اگر کمی پرجرم تر از زمان کنونی اش می شد به ستاره ای تبدیل می شد . دمای هسته سیاره مشتری حدود 30000+ درجه سانتیگراد است و ابرهای آن دمایی در حدود 150- دارند. در این سیاره طوفانهایی با سرعت 540 کیلومتر بر ساعت در حال وزیدنند که سفینه فضایی ویجر آن را مشخص کرد. اطلاعات: فاصله از خورشید:(حداکثر: 816000000 کیلومتر) و ( حداقل: 741000000 کیلومتر)- طول سال: 11/9 سال زمینی-طول روز: 9 ساعت و 50 دقیقه-جرم:318 برابر زمین-چگالی: 0/39 زمین-دمای سطح: 150-

سیاره زحل-Saturn Planet

از این سیاره به عنوان مروارید منظومه شمسی یاد می کنند زیرا در بین چهار سیاره ای که دارای حلقه هستند( مشتری،اورانوس و نپتون) این سیاره دارای حلقه هایی فوق العاده درخشان است که حتی با تلسکوپ های کوچک هم قابل مشاهده است. این سیاره دارای 32 قمر است که معروف ترین آن تیتان است. جنس حلقه های سیاره زحل از جنس خرده سنگ ها و یخ است که به دور این سیاره قرار گرفته اند. در جو این سیاره هلیوم و هیدروژن وجود دارد و دمای هسته صخره ای آن حدود 12000 درجه سانتیگراد است. در زحل حدود 700 زمین جای می گیرد. اطلاعات: فاصله از خورشید: (حد اکثر:  1507000000 کیلومتر) و (حداقل:1347000000 کیلومتر)-طول سال: 29/5 سال زمینی-طول روز: 10 ساعت و 14 دقیقه-جرم: 95 برابر زمین-چگالی 0/13 زمین-دمای سطح: 170-

سیاره اورانوس-Uranus Planet

یک از عجیب ترین سیارات منظومه شمسی اورانوس است زیرا دارای زاویه میل 98 درجه است و این نشان دهنده ان است که اورانوس از در مدار خود به پهلو می چرخد در واقع می توان نتیجه گرفت که در اورانوس21 سال روز است و در نیمه دیگر ان 21 سال شب است.اورانوس 15 قمر دارد که بزرگترین آنها تیتانیا و کوچکترین آنها میراندا است. اندازه آن تقریبا 4 برابر زمین است. کشف اورانوس توسط ویلیام هرشل انجام گرفت. این سیاره دارای هسته ای از جنس آهن و سیلیکات است. اطلاعات: فاصله از خورشید: (حداکثر: 30007000000 کیلومتر) و (حداقل:2737000000 کیلومتر) -جرم: 14/6 برابر زمین-چگالی : 22% زمین- دمای سطح: 200- سانتیگراد.

سیاره نپتون-Neptune Planet

نپتون سیاره ای دور دست است که دارای هسته ای از جنس سیلیسوم و آهن است و دارای گوشته ای از جنس متان و آمونیاک. این سیاره منبع گرمایی درونی دارد و همین باعث می شود که دمای آن با اورانوس زیاد اختلاف نداشته باشد. این سیاره به وسیله کوچ آدامز کشف شد. این سیاره دارای 8 قمر است که بزرگترین آن به نام تریتون است که جهت گردش این قمر به دور نپتون بر عکس گردش سایر قمرهای دیکر این سیاره است.اطلاعات: دما: 210- سانتیگراد-فاصله از خورشید: (حداکثر: 4540000000 کیلومتر) و ( حداقل: 4462000000 کیلومتر)-طول سال: 164/8 سال زمینی- طول روز: 18 ساعت زمینی-جرم: 17 برابر زمین-چگالی 0/03 زمین.

سیاره پلوتو-Pluto Planet

از این سیاره اطلاعات زیادی در دست نیست. قطر آن حدود 2200 کیلومتر یعنی از ماه هم کوچکتر و دارای 3 قمر است.اطلاعات: فاصله از خورشید:(حداکثر:7388000000000 کیلومتر) و ( حداقل:4442000000000 کیلومتر)-دمای سطح: 230- جرم:0/002 زمین-چگالی:0/64 زمین

 

() نظرات

 

خوشه پروین در آسمان شب چشمک می زند

نویسنده: نسترن سهرابی موضوع: عمومی،  مقالات،  آسمان شب، 

 


آسمان شب از 24تا 30آبان

طلوع خوشه پروین همزمان با غروب آفتاب

در اواسط خرداد ، قبل از سحر ، تعدادی ستاره به شکل ملاقه در صورت فلکی ثور با روشنی نسبتاً کم ، می درخشند.
این مجموعه ، خوشه پروین به عنوان اولین خوشه ای است که در نزدیکی خورشید قرار دارد.
برای بقیه ایام سال ، خوشه پروین هر روز زودتر طلوع می کند و کم کم بالا می آید تا به این هفته برسد ، که طلوع آن مصادف با غروب خورشید می

شود و در نتیجه از ابتدای شب تا صبح ، در آسمان قابل دیدار است . شما می توانید پس از غروب آفتاب به سمت شرق نگاه کنید تا این مجموعه زیبا را

که از افق بالا می آید ببینید.
چگونگی طلوع و ایام حضور این خوشه زیبا درآسمان باعث اعتقاد به تقدس آن از نظر مذهبی گردیده و گاهی به عنوان تقویم کشاورزی ، در بسیاری از

تمدن های باستانی از جمله مایا ها و آرتک ها در مکزیک و پوئبلوس ها در جنوب شرقی ایالات متحده کار برد داشته است. در باور سرخ پوستان

ناواهو ، خوشه پروین به عنوان خالق جهان بوده است.
نام «هفت خواهران»پیوسته همراه با اسم این مجموعه بوده ، درحالی که فقط شش ستاره آن معمولاً با چشم غیر مسلح دیده می شود.در افسانه ها آمده

است که یکی از این خواهران با فرد عبوسی ازدواج و به همین دلیل کم نورتر از سایرخواهران شده است.
چهره این خوشه در اواسط آبان ماه ، ما را به یاد باران های زمستانی می اندازد ، هرچند که سرما درپاره ای از مناطق روبه شمال ، حضور خود را قبلاً

نشان داده است. طرز استقرار ستارگان خوشه پروین از درون دوربین دوچشمی شباهت  به مجموعه ای از الماس بر روی صحنه ای به رنگ بنفش تیره

دارد. مجموع ستارگان خوشه پروین حدود  یک و نیم درجه قوسی آسمان ، یعنی سه برابر قرص ماه بدررا می پوشاند ، لذا با یک تلسکوپ قوی که

دارای میدان دید محدودی باشد ،نمی توان همه ی ستارگان آن را به صورت یک گروه بهم پیوسته ، یکجا دید.
ستاره شناسان چندین صد ستاره را به عنوان اعضاء خوشه پروین می شناسند که پاره ای در درون و بقیه اطراف آن پراکنده اند. از نظر سن ستارگان

خوشه پروین هم ، ستاره شناسان معتقدند که این خوشه به نسبت جوان بوده و فقط چند صد میلیون سال عمر کرده است.ضمناً بعضی از تحقیقات گویای

این است که حتی هم هنوز ، زایش در درون این خوشه انجام می گیرد.
امروزه هم علاقه مندان به ستاره شناسی ، وقتی که در آسمان به محدوده خوشه پروین می رسند ، توفقی کوتاه نموده تا بیشتر زیبایی آن را مشاهده

کنند. این ستارگان درهم تنیده ، آثاری از اعتقادات فرهنگ های گوناگون را با خود به همراه می آورد . اعتقادات فرهنگ های گوناگون را با خود به

همراه می آورد. اعتقادات و حتی ژن فرزندان این فرهنگ ها ، بطور مستقیم و یا غیر مستقیم می تواند تحت تاثیر این مجموعه قرار گرفته باشد.


چارت آسمان در ادامه مطلب


منبع STARRYSKY.IR

ادامه مطلب

 

() نظرات

 

دنباله دار ، عروس دریایی آسمان

نویسنده: فهیمه فریدونیان موضوع: مقالات، 

 

گهگاه پدیدار شدن دنباله دارها ، آسمان شب را بیش از حد شگفت انگیز می کند؛ جرمی که با دنباله یی بلند برای مدتی پرنور شده و سپس فروغ خود را از دست می دهد و از زمین و خورشید دور می شود. مردمان باستان با ظهور هر دنباله دار در آسمان فکر می کردند اتفاق بدی خواهد افتاد و ترس وجودشان را فرا می گرفت.

ستاره های دنباله دار! برخلاف آنچه نامیده می شوند، ستاره نیستند و این نام تنها اصطلاحی است که از گذشته روی آنها مانده است. امروزه خیلی از منجمان آماتور و حرفه یی توسط تلسکوپ های شخصی یا تلسکوپ های بزرگ رصدخانه ها، هر شب بخش هایی از آسمان را می پیمایند تا نشانی از یک دنباله دار جدید بیابند. با بررسی هر شب آسمان ممکن است جرمی کوچک و کم نور را پیدا کنیم که گویی هاله یی اطراف آن را پوشانده است. این جرم احتمالاً یک دنباله دار است. اگر طی شب های بعد دوباره همان منطقه از آسمان را رصد کنیم، متوجه می شویم آن نقطه مه آلود از مکان قبلی خود کمی حرکت کرده است. دنباله دارها از اجزای کوچک اما باشکوه منظومه شمسی به حساب می آیند.

دنباله دارها اجزایی کوچک هستند که در دام گرانش ستاره منظومه شمسی یعنی خورشید گرفتار شده اند. دنباله دارها معمولاً یک مدار بسیار کشیده بیضی شکل دارند به طوری که در زمان حرکت خود به سمت خورشید معمولاً از مدار زمین هم گذر می کنند و به خورشید نزدیک می شوند و سپس با دور شدن از خورشید به ورای مدار آخرین سیاره منظومه شمسی نپتون می روند. دنباله دارها زمانی که در فاصله دوری از خورشید هستند بسیار کم نور هستند اما زمانی که به سمت خورشید می آیند، هرچه به این ستاره نزدیک تر می شوند هسته نمایان تری همراه با دنباله یی بلند پیدا می کنند. اگر دنباله داری بیشتر از 200 سال طول بکشد که یک گردش کامل به دور خورشید بزند آن را دنباله دار بلنددوره می نامند و اگر این دوره گردش کمتر از 200 سال باشد، دنباله دار کوتاه دوره نامیده می شود.

اما دنباله دارها واقعاً از چه ساخته شده اند که این گونه عمل می کنند؟ یک گلوله نامنظم، حدوداً به طول 16 کیلومتر را فرض کنید؛ گلوله یی که یخی و گل آلود است. این هسته جامد یک دنباله دار متوسط و معمولی است. این هسته از غبار، ذرات و کلوخ های ریز به هم چسبیده تشکیل شده است که در اثر گرانش متقابل کنار یکدیگر قرار گرفته اند. به این ترتیب این هسته بیشتر شبیه به یک گلوله بزرگ برفی و کثیف است. زمانی که هسته دنباله داری از فاصله های دور منظومه شمسی که در آنجا دما بسیار پایین است به سمت خورشید فروزان می آید، دنباله یی بلند که بر اثر تبخیر مواد تشکیل دهنده هسته است، پشت آن پدیدار می شود، به صورتی که ممکن است دم یک دنباله دار متوسط تا چند میلیون کیلومتر در فضا کشیده شود. جالب آنکه حتی دم دنباله دارهای بزرگ ممکن است بیشتر از 150 میلیون کیلومتر یعنی بیشتر از فاصله زمین از خورشید هم کشیده شود، دم دنباله دارها همواره مخالف جهت تابش های خورشید تشکیل می شود. هیچ یک از بخش های تشکیل دهنده دنباله دارها از خود به تنهایی نوری ندارند و ما تنها به دلیل بازتاب نور خورشید از برخورد با ذرات بسیار کوچک و غبار موجود در هسته و دم دنباله دار است که می توانیم آنها را مشاهده کنیم.

نظریه های مختلفی برای منشأ و چگونگی تشکیل دنباله دارها در منظومه شمسی مطرح شده است که بعضی از آنان امروزه دیگر از اعتبار کافی برخوردار نیستند. نظریه یی بیان می کند دنباله دارها از تکه های باقیمانده سیاره هایی هستند که نتوانسته اند به هم متصل شوند. نظریه دیگری بیان می کند دنباله دارها تکه های خردشده سیاره یی هستند که اکنون دیگر وجود ندارند. در نظریه دیگری هم بیان شده است دنباله دارها در اطراف خورشید تشکیل شده و به وسیله گرانش سیاره یی بزرگ به حرکت درآمده اند. اما امروز با پیشرفت علم بالطبع نظریات علمی و دقیق تری مطرح می شود و برای به اثبات رسیدن هر نظریه باید دلایل بسیار محکم تری نسبت به گذشته ارائه شود. طبق نظریه یی که اکنون قبول داریم احتمالاً دنباله دارها از مناطقی که در ورای آخرین سیاره های منظومه شمسی قرار دارند، می آیند. دو منطقه به نام ابرکویی پر و ابراورت. نظر بر این بود که میلیاردها هسته دنباله دار در این مناطق وجود دارد که هر از چند گاهی برخی از آنها به دلایل گوناگون حرکت کرده و در مداری بیضی شکل به دور خورشید به گردش درمی آیند. این نظریه زمانی که تلسکوپ فضایی هابل توانست هسته های دنباله دار فراوانی را در مناطق دوردست منظومه شمسی کشف کند، قوت بیشتری گرفت.

زمانی که دنباله داری از مدار سیاره یی مانند زمین گذر می کند ذرات و غبار بسیاری را از خود در فضا به جا می گذارد که با گذر زمین از این مناطق و برخورد ذرات باقیمانده با جو بالایی زمین، شب هایی باشکوه که موجب دیدن صدها یا شاید هزاران شهاب در ساعت می شود، پدید می آید.
 
دنباله دار، عروس دریایی آسمان

 

() نظرات

 

جهان در پوست گردو (معرفی کتاب)

نویسنده: نسترن سهرابی موضوع: عمومی،  مقالات، 

 


معرفی کتاب :

جهان در پوست گردو



نویسنده : پرفسور استیفن هاوکینگ
مترجم : محمد رضا محجوب

این کتاب برنده ی جایزه اونتیس به عنوان بهترین کتاب علمی شده است
کتاب جهان درپوست گردو دنباله کتاب تاریخچه زمان است به همراه آخرین نظرات

استیون هاوکینگ درباره سیاه چاله ها ، به انضمام مصاحبه لاری کینگ با پرفسور بزرگ

هاوکینگ

پیشگفتار پرفسور هاوکینگ
استیون هاوکینگ یکی از پر نفوذترین اندیشمندان زمان ماست . اندیشه ورزی های

ماجراجویانه او و شیوه شوخ طبعانه ای که برای بازگویی اندیشه هایش به کار می گیرد ،

نام او را پر آوازه ساخته است. کتاب تاریخچه زمان  که درچندین میلیون نسخه به

فروش رسیده ، چشم اندازی دلربا از فیزیک نظری برای خوانندگان در سراسر جهان

فراهم آورد.
اینک درکتابی تازه و پر از تصویر و نمودار ، هاوکینگ به مهمترین رویدادهایی که پس

از کتاب تاریخچه زمان رخ داده است ، می پردازد. او مارا به پیشرو ترین بخش های

فیزیک نظری می برد. جایی که واقعیت اغلب از تخیل شگفت آور است. و به زبانی ساده

اصولی را که بر جهان می رانند بازگو می کند.
پرفسور هاوکینگ ، همچون بسیاری از دانشمندان دیگر در جامعه علمی بین المللی ، در

طلب جام جم دانش ، یعنی نظریه فریبای همه چیز که در دل کیهان نهانست. می باشد.

درکتاب جهان در پوست گردو او راهنمای ماست در سفری اکتشافی برای گشودن راز

های جهان ، از ابرگرانش تا ابر تقارن ، از نظریه کوانتومی تا نظریه ام (M Theory)
از هالو گرافی تا دو گانگی.
در این پر هیجان ترین ماجراجویی ذهنی ، او در پی بهم آمیختن نظریه نسبیت عام

انیشتین و اندیشه تاریخهای چندگانه ریچارد فینمن و فراهم آوردن نظریه ایست

یکپارچه که هرآنچه را درجهان روی می دهد ، توصیف کند.
او ما را به مرزهای بکر و دست نخورده دانش می برد. شاید درآنجا نظریه ابر ریسمانی

و P-branes فرجامین کلید گشودن این چیستان و معما باشد.
خواندن کتاب جهان در پوست گردو برای همه کسانی که می خواهند جهانی را که درآن

می زیند. بشناسند ، ضروری است.
انتظار نداشتم کتاب مردم پسند من ، تاریخچه زمان ، باچنان موفقیتی رو به رو شود.

این کتاب برای بیش از چهارده سال در لیست پرفروش ترین های ساندی تایمز قرار

داشت. هیچ کتاب دیگری - به ویژه کتابی نه چندان ساده و سهل درباره علم -  چنین

کامیابی تا کنون نداشته است.
پس از آن  ، مردم از من می پرسیدند که کی دنباله این کتاب را خواهم نگاشت ؟ من از

این کار پرهیز داشتم ، زیرا نمی خواستم کتاب فرزند تاریخچه یا تاریخ کمی بزرگ

زمان را بنویسم . افزون برآن سرگرم پژوهش نیز بودم. اما به این نتیجه رسیدم که

جای کتابی متفاوت که آسانتر فهمیده شود خالی است.تاریخچه زمان بگونه ای خطی

سامان یافته بود ، چنان که بیشتر بخش ها ، درپی بخش های پیشین و منطقاً وابسته به

آنها نگاشته شده بود. این روش برای بخشی از خوانندگان خوشایند بود ، اما دیگران

درهمان فصل های اول گرفتار می آمدند و هرگز به موضوع های هیجان انگیز تر بعدی

نمی رسیدند. ولی کتاب حاضر بیشتر ، شبیه درخت است. بخش های یک و دو تنه اصلی

را تشکیل می دهند و دیگر بخش ها  چون شاخساری بر آن می رویند.
شاخه ها کما بیش به یکدیگر وابسته نیستند و پس از دوبخش نخست می توان آنها را

به هر ترتیب دلخواهی خواند. آنها به موضوعهایی می پردازند که پس از انتشار

تاریخچه زمان رویشان کار کرده ام یا درباره آنها اندیشیده ام. از این رو  تصویری از

برخی از عرصه های فعال پژوهش جاری  به دست می دهند. در هر بخش نیز کوشیده ام

که از ساختار خطی جداگانه پرهیز نمایم.تصویر ها و شرح زیر آن ها شاخه مصوری

دیگری به متن می افزایند ، همانند کتاب تاریخچه زمان مصور که درسال1996
به چاپ رسید.پنجره ها و جعبه های کناری فرصت ژرف اندیشی پیرامون برخی

موضوعها را بیشتر ازآنچه در متن اصلی امکان پذیر است ، فراهم می آورند.
درسال 1988 به هنگام نخستین چاپ تاریخچه زمان ، به نظر می رسید نظریه فرجامین

همه چیز در افق پدیدار شده است. از آن زمان تاکنون چه تغییری رخ داده است ؟آیا به

هدف خود هیچ نزدیک تر شده ایم؟همانگونه که دراین کتاب توضیح داده خواهد شد ،

هرچند از آن زمان راهی دراز پیموده شده است ، با این همه سفر همچنان ادامه دارد و

خط پایانی در دیدرس نیست. برپایه سخنی کهن ، امیدوارانه رهنوردی کردن بهتر از

رسیدن است. جستجوی ما برای اکتشاف ، بر آفرینندگی ، درهمه عرصه ها و نه فقط در

عرصه علم ، دامن می زند. اگر به پایان خط برسیم ، روح آدمی می پژمرد و می میرد.

اما به باور من ، هرگز از حرکت باز نخواهیم ایستاد : اگر به دانش خود ژرفا نبخشیم ،

بر پیچیدگی آن خواهیم افزود و همواره در مرکز افق گسترش یابنده امکانات خواهیم

بود.
من میخواهم هیجان خود را ، که ناشی از اکتشافات در دست انجام ، تصویر واقعیتی که

درحال پدیدار شدن است ، با شما تقسیم کنم. من بر عرصه هایی که خود روی انها کار

کرده ام متمرکز شده ام.جزئیات کار بسیار فنی است ، اما باور دارم که اندیشه های

گسترده را می توان بدون استفاده زیاد از ریاضیات انتقال داد. امیدوارم در این راه

کامیاب شده باشم.

استیون هاوکینگ
کمبریج ، دوم ماه مه 2001

این کتاب شامل 7 بخش است که سرفصل های بخش ها به ترتیب زیر می باشد
بخش یکم : تاریخچه نسبیت
بخش دوم : ریخت و شکل زمان
بخش سوم : جهان در پوست گردو
بخش چهارم : پیش بینی آینده
بخش پنجم : نگاهداری و حفاظت از گذشته
بخش ششم : آینده ما ؟ پیشتازان فضا یا نه ؟
بخش هفتم : جهان نوین پوسته ای

جهان در پوست گردو 326 صفحه دارد و
 توسط انتشارات حریر با همکاری شرکت سهامی انتشار در ایران از سال 1383 منتشر

شده است
چاپ ششم آن در سال 1387 به انجام رسید




عکس پشت جلد کتاب
http://andrius.sunauskas.lt/wp-content/uploads/2008/12/stephen-hawking-the-universe-in-a-nutshell.jpg


عکس روی جلد کتاب

2n694js.jpg

 

() نظرات

 

چارت آسمان از10-16 آبان 1388

نویسنده: نسترن سهرابی موضوع: خبر ها،  مقالات،  آسمان شب، 

 



آسمان شب از 10 تا 16 آبان
پلکانی سنگی به سوی کیهان

اگر در ساعت حدود 10 شب گذرتان به خارج از شهر و مناطق  بدون آلودگی افتاد و توانستید آسمان را به خوبی ببینید ، دربالای سر به توده ای همانند ابرهای سیروس برمی خورید که بین ستارگان آندرومدا و ذات الکرسی قرار دارد ، که شما باچشم خود خواهید دید و متعجب خواهید شد که این چگونه مجموعه ای است.

آنچه را که شما اینجا می بینید درواقع کهکشان آندرومدا ، شامل چندین صد میلیارد ستاره است که در فاصله حدود 2.5 میلیون سال نوری ازما قرار دارد.این نزدیک ترین کهکشان عمده نسبت به کهکشان راه شیری است و رکورد دورترین جرم قابل مشاهده باچشم غیر مسلح را دارد. نوری که امشب از آندرومدا می آید و بیش از دو میلیون سال قبل یعنی زمانی که موجودات شبیه انسان اولیه ، مانند آسترالوپی تکوس

(Australopithecus)

که ابزار اولیه سنگی را می دانستند و اولین اجتماعات را می خواستند تشکیل دهند ، روی کره زمین وجود داشتند
اگر دوربین دوچشمی مناسبی مثلاً 50×7 در دسترس داشته باشید ، مطمئن باشید که می توانید نظری به این جرم بیندازید.لذا به این نتیجه می رسید که درحال مشاهده توده ای از نور با مرکزی درخشان هستید . اگر بتوانید تمامی این کهکشان ها را از درون دوربین دوچشمی خود ببینید ، آن را مشابه تصویر تصاویری تشخیص می دهید که از طریق عکس برداری دیده باشید. ضمناً این توده دوبرابر سطح ماه بدر را درآسمان می پوشاند.
عمده ترین ویژگی آن اندازه بزرگ ، تقارن و چگونگی استقرار آن در پهنه ای از آسمان تاریک است.

امروزه ستاره شناسان چنین تخمین می زنند تعداد کهکشان ها بالغ بر میلیارد ها باشد که هریک دارای صدها میلیارد ستاره است. در اوایل قرن گدشته چنین تصور می شد که این اجرام شامل توده های گازی اند که در کهکشان ما وجود دارد.بسیاری از آن ها به صورت بافت هایی تنیده درهم و مارپیچی به نظر می رسیدند و به همین لحاظ آنها را «سحابی های مارپیچی» می خواندند.سپس در سال 1925 ، ستاره شناس آمریکایی ادوین هابل فاصله ما تا آندرومدا را تعیین نمود.این اندازه گیری بر اساس مقایسه طبقه بندی درخشندگی آندرومدا با ستارگان نزدیک ، تحت نام قیفاووسی ها بود.نام قیفاووس بر روی ستارگان اولیه در این کلاس ، مانند دلتای قیفاووسی گذاشته شد ، که درخشندگی آن ها بطور منظم در تغییر است. آن ها را می توان مانند نور چراغ های

دریایی ، به عنوان شمع یا واحد لستاندارد روشنایی برای تخمین فواصل خیلی دور به کار برد.هابل توانست در سحابی آندرومدا وجود چنین ستارگانی را تشخیص دهد و مشابه آن را در اجرام مارپیچی دیگر (M33) بیابد . با مقایسه درخشندگی این ستارگان با آنهایی که در کهکشان ما وجود دارند ، او ادعا کرد که هم سحابی آندرومدا و هم M33 هر دو در ماورای مرزهای کهکشان ما قرار می گیرند.

یافته های عمده نجومی تاریخی ، ستاره شناسان را به این سو برد که قبول کنند ، کیهان خیلی وسیع تر از آن است که درتصور بجنگد. حتی در ورای نزدیک ترین کهکشان و نقاط بسیار دور افتاده ، امواجی وجود دارد که نشان دهنده کهکشان هایی دوردست است که هابل هم خودش گفته بود ، «ما سایه هایی را اندازه میگیریم که دربین آنها اجرام قابل توجهی هم وجود دارد»

کهکشان ها عظیم ترین سنگ زیربنای همدوس درساختار عالم هستند.گاهی تعدادی از آنها به دور هم تجمع نموده و خوشه های کهکشانی یا اَبَر خوشه ها را می سازند که

درازای آن ها تاصدها میلیون سال نوری هم می رسد.درمجاورت خانه ما در عالم کنونی ، نزدیک ترین کهکشان ها ، مجموعه کوچکی را تحت نام «گروه محلی» می سازند افزون بر M31 و M33 این گروه محلی شامل « ابرهای ماژلانی بزرگ و کوچک» و چندین کهکشان بیضوی ، نامنظم و مارپیچی به همراه «کهکشان راه شیری ما» وجود دارد. گاهی بعضی از کهکشان ها در کیهان خیلی تنها افتاده اند ، درحالی که آن ها هم مانند ستارگان علاقه به ایجاد گروه دارند.



چارت آسمان شب 10-16آبان ماه سال1388

aseman shab 10-16 aban.jpg


منبع : WWW.STARRYSKY.IR

 

() نظرات

 

معرفی کتاب تحولات جهان ما

نویسنده: نسترن سهرابی موضوع: مقالات، 

 




کتاب تحولات جهان ما


نویسنده : مولکولم لونگایر
(Malcolm S.Longair)


مترجمان : دکتر حبیب اله عصاره
مهندس محمد حسین عصاره

در مقدمه ی این کتاب چنین نوشته اند :
به نام خداوند خورشید و ماه                           که دل را به نامش خرد داد راه
جز او را مدان کردگار سپهر                          فروزنده ی ماه و ناهید و مهر

علم نجوم ، در واقع ، به گونه ای برگشت به زمان است چون پیام آوران علم نجوم ، فوتون ها هستند که برای مثال میلیون ها سال تا زمین  در راه بوده اند و بررسی این فوتون ها وضعیت اجرامی را مشخص می کند که فوتون ها از آن ها تایید شده اند. لذا عالم را آ« گونه می نمایانند که در میلیون ها سال قبل بوده است.
این نوشته به بررسی دقیق ساختارهایی مانند ستارگان ، کهکشان ها ، کوازارها ، سیاه چاله ها و دیگر اجرام می پردازد و نیز منشاء پیدایی جهان و تحولات مربوط به آن را تحلیل می کند تا در مجموع بتواند کل عالم فیزیکی را تبیین نماید. کتاب مذکور درعین حال ، با حجمی متوسط و به دلیل بیان بسیار ساده ی مطالب غامض نجومی به گونه ای است که حرفه ای ها و غیر حرفه ای ها می توانند به راحتی از آن استفاده نمایند.
به نظر اینجانبان ، تاکنون در ایران چنین کتابی در دسترس عموم قرار نگرفته است و به همین دلیل می تواند به عنوان متن درسی جهت درس "اخترفیزیک" دانشجویان کارشناسی فیزیک مورد استفاده قرار گیرد و درضمن برای همه علاقه مندانی که آشنایی اولیه ای با علم نجوم دارند فوق العاده مفید باشد.

درپایان نویسندگان کتاب از ویراستاران ادبی و علمی تشکر و قدر دانی نموده اند.

این کتاب شامل 5 فصل می باشد

فصل اول : طرح عظیم
دراین فصل مولف درباره ی جهان آشکار ، اندازه ها و فواصل درجهان
طبیعت نور و طیف الکترومغناطیسی ، مشاهده ی آسمان از میان جو زمین
دماهای اجرام سماوی ، مشاهده ی جهان با طول موج های متفاوت
جهان چند طول موجی نوشته است


فصل دوم : تولد ستارگان و چرخه عظیم کیهانی
در این فصل شما می توانید مطالبی در مورد توان خورشید و ستارگان ، خورشید نمونه ای برای دستیابی به فیزیک ستارگان
تکامل ستارگان و چرخه ی عظیم کیهانی ، چگونگی رصد شکل گیری ستارگان
مسائل مربوط به شکل گیری ستارگان ، شیمی میان ستاره ای و منشا حیات
بخوانید

فصل سوم : منشا اخترنما ها (کوازارها)
منشا اختر فیزیک انرژی بالاپ ، کهکشان های رادیویی و کشف اخترنماها
کشف تپ اخترها ، ابر نواختر SN1987A
کشف منابع اشعه ی X دوتایی ،نسبیت عام و سیاه چاله
اختر فیزیک سیاه چاله ها ، شواهد رصدی برای سیاه چاله ها
و مسائل بزرگ
عناوینی هستند که در فصل سوم درباره ی آن ها توضیح داده شده است


فصل چهارم : منشا کهکشان ها
موضوعات گفته شده در فصل چهارم به صورت زیر است
تحولات کهکشان ها به صورت بسیار ساده ، قانون هابل و انبساط جهان
پویایی جهان در حال انبساط ، اندازه گیری شاخص های کیهان شناختی
مساله ی ماده ی تاریک ، عدسی گرانشی و ماده تاریک
مشکل اساسی شکل گیری کهکشان ، تشعشعات درجهان رو به گسترش
ماده ی تاریک و شکل گیری کهکشان ها ، ساختن کهکشان های واقعی


فصل پنجم : منشا جهان
به سوی انفجار بزرگ ، تاریخچه ی حرارتی جهان
ترکیب عناصر سبک ، واقعیت های نه گانه جهان
مسائل چهارگانه ی بنیادی ، جواب های مسائل بزرگ
اصل کیهان شناختی ، جهان تورمی و آثار فیزیک ذرات
و موارد نهایی

عناوین مطالب گفته شده در فصل آخر این کتاب هستند




ناشر این کتاب دانشگاه شهید چمران اهواز می باشد






نویسنده : نسترن سهرابی

منبع : وبسایت آسمان پرستاره ایران

 

() نظرات

 

پیدایش وتحول عالم

نویسنده: حمید خسرویان موضوع: عمومی،  مقالات،  اختر فیزیک‌ و کیهان شناسی، 

 

قسمت سوم شگفتیهای کیهان به زبان ساده

نظریه های متداول

انبساط عالم

 

 در حال حاضر سه نظریه برای توصیف پیدایش و تحول عالم وجود دارد . این نظریه ها عبارتند از : (آ) نظریه ی مهبانگ ، (ب) نظریه ی جهان نوسان کننده و (پ) نظریه ی حالت پایدار .

 

ادامه مطلب

 

() نظرات

 

شفق چیست؟

نویسنده: نسترن سهرابی موضوع: مقالات،  گالری عکس، 

 


 

Nikon FG Camera with 28mm F/2.8 Lens.  Exposure around 45 seconds.

شفقها در رنگهای آبی، بنفش، سرخ و سبز در آسمان ظاهر می شوند.

شفقها شکلهای مختلفی دارند، گاهی آرام و گاهی بسیار پر حرکتند 

 


 


ادامه مطلب

 

() نظرات