سپهر نیلگون

 

 

آسمان بهمن ماه 1388

ستاره های کلیدی در این ماه :مثلث زمستانی بهمن ماه شامل ستاره های شعرای یمانی ، شعرای شامی و ابط الجوزا هنوز هم در

آسمان شامگاهی با شکوه خاص خود جلوه می کنند . دیگر ستارگانی  که آماده دیدار هستند عبارتند از : رجل الجبار در صورت فلکی جبار ، دبران یا الدبران در صورت فلکی ثور که هر دو در بخش جنوب غربی قرار دارند . ستاره های کاستور و پولوکس

که ستارگان توأمان جوزا را تشکیل می دهند در ساعت 10 شب در آسمان کاملاً بالا آمده اند . در همین موقع ، ستاره نارنجی رنگ سِماک رامِح از افق شرقی کم کم خودنمایی می کند.

 

وضع سیارات در بهمن ماه

در این ماه زحل و مریخ بهترین شرایط را برای رصد محیا کرده اند مریخ از شب تا صبح در آسمان می درخشد و زحل کمی بعد از غروب خورشید تا صبح در آسمان شب خودنمایی می کند

در این ماه سیارات زهره در موقع غروب خورشید غروب می کند

سیاره مشتری نیز در بین الغروبین غروب می کند

 

چارت ها در ادامه مطلب


منبع : www.starrysky.ir

ادامه مطلب

 

 

از 28 دی تا 4 بهمن
اسمان شب در هفته چهل و پنجم

ادامه مطلب

 

 

 

آسمان فصل زمستان

آسمان شب در شمال غربی

مشخصات چارت : آسمان 25 آذر ، ساعت 11 شب

آسمان 25 دی ماه ساعت 9 شب

آسمان 25 بهمن ، ساعت 7 شب

در افق پایین اسمان شمال غربی ، صورت های فلکی آخر تابستان و پاییز دراین ایام در حال غروب هستند. دب اصغر یا خرس کوچک

آویزان است. این ستاره در انتهای دسته صورت فلکی دب اصغر است . ستاره دنب  تقریباً به حالت عمود ، به ستاره قطبی

یعنی آلفای دجاجه ، دقیقاً بالای افق است.چهارگوش بزرگ متعلق به صورت فلکی اسب بالدار در سمت غرب ، با ستاره های آندرومدا به

طرف بالا می رود.بین اسب بالدار و ستاره قطب شمال ، صورت فلکی های قیفاووس یا پادشاه ، و ذات الکرسی یا ملکه قرار دارد. در

بالای آندرومدا نزدیک به سرسو و برساووش ، قهرمان حضور دارد. راه شیری به طرف بالا از صورت فلکی های دجاجه ، ذات الکرسی

، برساووش و ممسک العنان (ارابه ران ) می گذرد و سپس به طرف آسمان شرقی یعنی صورت های فلکی زمستان می رود.

آسمان شب در شمال شرقی

مشخصات چارت : آسمان 25 آذر ، ساعت 11 شب

آسمان 25 دی ماه ساعت 9 شب

آسمان 25 بهمن ، ساعت 7 شب

درافق پایین آسمان شمال شرقی ، دب اکبر (بخشی از صورت فلکی خرس بزرگ) به صورت مستقیم بر روی دسته خود ایستاده است.

 دو ستاره ای که درانتهای قسمت آبگردان هستند به عنوان ستاره های راهنما 

شناخته شده اند و به سمت ستاره قطبی  یا ستاره شمال از صورت فلکی دب اصغر نشانه می روند.ستاره قطبی نشان دهنده قطب شمال سماوی است . یعنی مکان برخورد محور جنوب به شمال زمین به کره سماوی در فضا . اسد یا شیر و ستاره و ستاره درخشان آن یعنی آلفا به نام قلب الاسد ، دقیقاً از سمت شرق طلوع می کند. دربالای اسد صورت فلکی کم فروغ سرطان یا خرچنگ وجود دارد .   در قسمت خیلی بالا ، ستاره شعرای شامی که گاهی ستاره سگ کوچک صورت فلکی

) Gemکلب اصغر خوانده می شود و ستاره کاستور (آلفای

) از دو پیکر یا جوزا وجود دارد.Gem و پولوکس (بتای

آسمان شب در جنوب شرقی

مشخصات چارت : آسمان 25 آذر ، ساعت 11 شب

آسمان 25 دی ماه ساعت 9 شب

آسمان 25 بهمن ، ساعت 7 شب

صورت فلکی جبار یا شکارچی در آسمان جنوب شرقی در این ایام خود نمایی می کند. سه ستاره روشن و سفید هم تراز ، کمربند جبار را نشکیل می دهند. اگر خط اتصال دهنده این سه ستاره را به سمت غرب ادامه دهیم به محدوده ای می رسد که ستاره سرخ رنگ دبران (آلفای ثور ) یا چشم گاو در آن

مکان حضور دارد و در نزدیکی آن هم خوشه پروین مشاهده می شود. اگر همین خط را به طرف شرق ادامه دهیم به درخشان ترین ستاره آسمان یعنی ستاره شعرای یمانی (شباهنگ) و یا ستاره سگ (آلفای کلب اکبر)می رسد.درشانه شرقی جبار ستاره ابر غول سفید – آبی به نام رجل جبار (بتای جبار) است. خطی که رجل را به کمربند جبار و ابط الجوزا متصل می کند ، اگر به سمت شمال ادامه دهیم دقیقاً بالای صورت فلکی جوزا به دوستاره روشن و درخشان به نام های کاستور (آلفای جوزا) و پولوکس (بتای جوزا) می رسیم. بین جوزا و شعرای یمانی ستاره درخشان شعرای شامی یعنی ستاره آلفای کلب اصغر یا سگ کوچک واقع می شود. دربالای جبار و در سمت شرق ، عیوق واقع است که ستاره آلفا از صورت فلکی ارابه ران یا ممسک العنان است.

آسمان شب در جنوب غربی

مشخصات چارت : آسمان 25 آذر ، ساعت 11 شب

آسمان 25 دی ماه ساعت 9 شب

آسمان 25 بهمن ، ساعت 7 شب

در این زمان ستاره های جنوب غربی آسمان کم هستند. صورت های کم فروغ اما وسیع حوت یا ماهی ، قیطس یا نهنگ دریایی و نهر یا رودخانه ، قسمت اعظم آسمان غربی و جنوب غربی را می پوشانند. باعث تعجب است که نامگذاری این بخش از آسمان با نام های باستانی مخلوقات دریایی همراه بوده است و اسامی «آب» یا «دریا» همچنان به یادگار مانده است. درافق بالا در سمت جنوب ، جنوب غربی ، صورت فلکی ثور یا گاو حضور دارد که ستاره درخشان آن دبران (آلفای ثور) به رنگ نارنجی ، چشم گاو را می سازد و خوشه V شکل قلایص ، چهره آن را تشکیل می دهد. دربالای سمت جنوب غربی

خوشه جذاب پروین در همین صورت فلکی است . تقریباً دربالای سر ، یکی از درخشنده ترین ستاره آسمان یعنی عیوق یا ستاره آلفای ممسک العنان یا ارابه ران ، واقع شده است.

 

چارت های آسمان در ادامه مطلب

 

آسمانتان پرستاره

 

 

 

نویسنده : نسترن سهرابی

منبع : starrysky.ir

 

 

 

 

از 22 تا 29   آذر

طلایه دار زمستان و نزدیکی عید کریسمس             

ادامه مطلب

 

 

 

از 15 تا 21 آذر
رگبار شهابی مجلل جوزایی

--------------------------------------------------------------


در نیمه شب های این هفته ، رگبار شهابی جوزایی حداکثر می شود و در تاریخ 22 آذر به اوج

خود می رسد. علاقه مندان می توانند تا 50 شهاب روشن در ساعت را ببینند ، مگر این که

ماه تابان در آسمان باشد.
مانند تمامی رگبارهای شهابی ، رگبار جوزایی هم به لحاظ صورت فلکی و ستاره ای نامگذاری

شده که این شهاب ها ظاهراً از آنجا نشأت می گیرند. شروع رگبار از حدود ساعت 6:30
بعد از ظهر است ، لذا در تمام طول شب می توان شاهد این رگبار از سوی شمال شرق بود .

بیشترین تعداد شهاب را باید پس از نیمه شب و صبحگاه مشاهده کرد ، یعنی زمانی که

نیمه زمین  که حالت شب را دارد در مقابل مدار زمین قرار می گیرد که بیشترین قطعات

به جا مانده در فضا ، بسوی آن هجوم می آورد . درحدود ساعت 12:30 بامداد ، صورت

فلکی جوزا ، مستقیماً دربالای سر قرار می گیرد و این دقیقاً جهتی است که شهاب ها از آنجا

گسیل می شوند.
به طور معمول شهاب های جوزایی ، درخشنده هستند ولی فقط تعداد کمی ازآنها به دنبال

خود می توانند دود ایجاد کنند. آنها در حقیقت از نظر رنگ ، سفید بوده و تقریباً در تمام

آسمان قابل دیدارند . اما آنهایی متعلق به رگبار جوزایی اند که اگر مسیرشان را به عقب

ادامه دهیم به صورت فلکی جوزا برسد. صورت فلکی جوزا صورتی مشخص در آسمان بوده

که دارای دو ستاره روشن است : یکی سفید به نام کاستور و دیگری نارنجی که به پولوکس

معروف است. این دو ستاره پهلو به پهلوی هم در شمال شرقی صورت فلکی جوزا قرار

گرفته اند.
برخلاف بیشتر جریان های شهابی ، جوزا به جای نشأت گرفتن از دنباله دارها ازیک خرده

سیاره به نام فائتون
3200 -Phaethon
سرچشمه می گیرد که به ندرت به نزدیکی زمین می آید. در گذشته بیشتر اعتقاد براین

بوده که خرده سیاره ها مسئول ایجاد رگبار شهابی نیستند ، ولی در حال حاضر این اجرام را

هم ، تا حدودی مسئول می دانند . درسال 1997رصدهایی که بر روی خرده سیاره دیگری

تحت نام مالتید
Mathilde-253
توسط سفینه( NEAR (Near Earth Asteroid Rendezvous انجام پذیرفت

، نتیجه گرفته شد که این خرده سیاره در گذشته نه تنها مورد هجوم شهاب سنگ ها قرار

گرفته ، بلکه در سطح آن مواد ناهمگون و متخلخل وجود دارد . شاید ذرات هم به سادگی از

این سیارک های اسفنجی و پف کرده جدا شده و ایجاد جریان های آواری ، به منظور به

وجود آمدن رگبار شهابی می نماید ، که بی شباهت به نمایش رگبار شهابی جوزایی نیست.


همچنین در این هفته

در نیمکره جنوبی ، رگبار شهابی کشتیدم - بادبانی فعال می باشد. این رگبار دارای چند نقطه

نورباران ، یکی در کشتیدم ، دیگری در بادبان یا شراع و یکی هم درصورت فلکی شاه تخته

می باشد. افزون براین ، رگبار شهابی مذکور دارای چندین نقطه اوج هم می باشد.
بهترین زمانی که بشود حداقل به یکی از این اوج ها رسید ، این هفته و درحوالی 18 آذر

خواهد بود. دیگری کمی دیرتر و در حدود 5 دی ماه است . تعداد شهاب مورد انتظار بین 5

تا 15 مورد در ساعت است. دو صورت فلکی کشتیدم و بادبان در حدود ساعت 7:30 بعد از

ظهر طلوع می کند ، ولی حداکثر تعداد شهاب ها را باید زمانی دید که در ارتفاع بالاتری

قرار می گیرند و زمان آن ، ساعات بعد از نیمه شب خواهد بود.

 

 

عکس اول 22آذر شهاب باران جوزایی

بین دو ستاره کاستور و پلوکس است

 

 

 

 

 

عکس دوم موقعیت مشتری در شب شهاب باران (22آذر)

 

 

 

 

عکس سوم موقعیت سیاره مریخ در آسمان شهاب باران 22 آذر

 

عکس چهارم موقعیت سیاره عطارد و قمر کالیستو مشتری در شب شهاب باران 22آذر

 

 

عکس زیر بزرگ شده عکس 4 می باشد

 

 

 

 عکس پنجم موقعیت سیاره زحل در شب شهاب باران 22آذر

 

عکس ششم وضعیت آسمان این هفته و صورهای فلکی درآن

 

 

 

عکس هفتم موقعیت سیاره مریخ و خوشه پروین در این شبها

 

 

عکس هشتم موقعیت سیاره مشتری در این شب ها

 

عکس آخر بهترین موقعیت رصد سیاره زحل در این شبها

نویسنده و تهیه تصاویر : نسترن سهرابی

منبع : وبسایت آسمان پرستاره ایران

 

 

آسمان آذر سال 1388
 ماه دیدار با سیاره های منظومه ی شمسی
در این ماه وضعیت های مطلوبی برای مشاهده اکثر سیارات منظومه شمسی وجود دارد

مریخ : مشاهده از ساعاتی قبل از نیمه شب تا صبح
زحل : از بعد از نیمه شب تا صبح منتظر دیدار با عاشقان زیبایی های آسمان
مشتری : در ابتدای شب در آسمان به وضوح می درخشد
 اما سیاره زهره فرصت بسیار کم و ناچیزی برای مشاهده در این ماه گذاشته و به خورشید بسیار نزدیک است

ستاره های کلیدی آسمان آذر
خوشه مه آلود پروین ، درساعت 10 شب در اواسط این ماه دقیقا ً در سمت جنوب ، قرار می گیرد. دربالای آن برساووش پهلو به پهلوی  ذات الکرسی

دبلیو (W) شکل قلایص می رسیم که الدبران گلگون در یک نوک آن قرار دارد. جبار درحالی که سگش اورا تعقیب می کند رفته رفته از جنوب شرقی به

همراه سماک رامح و شعرای یمانی بالا می آید.
بین جبار و ستاره قطبی ، عیوق ، برق زنان در راه است . درجبهه شرقی و در افق بالا ، کاستور و پولوکس یعنی دوقلوهای جوزا جای گرفته اند . در زیر

آنها در افق شرقی سر صورت شیر بالا می آید. در جنوب غربی چهارگوش اسب بالدار در یک گوشه ، شکلی الماس گونه می سازد . نسر واقع با درنگ در

افق شمال شرقی برای ناظران بالای عرض جغرافیایی 45 درجه ، ظاهر می شود.

 

بارش شهابی در آذرماه

این شب‌ها، آسمان میزبان شهاب‌های زیادی است كه در مجموعه بارش شهابی جوزایی قرار می‌گیرند.شهاب‌های بارش جوزایی، که یکی از اصلی‌ترین بارش‌های شهابی سال است، از نزدیکی کاستور، دومین ستاره روشن در صورت فلکی جوزا، منتشر می‌شوند

بسیاری از رصدگران باسابقه شهاب معتقدند بارش جوزایی از بارش برساوشی در مردادماه بهتر است و دلیل خوبی هم دارند؛ کانون بارش جوزایی، تا حدی که در نیمه‌های آذر ماه ممکن است، از خورشید فاصله دارد و در نتیجه تنها ساعاتی پس از غروب خورشید به اندازه کافی از افق ارتفاع می‌گیرد و در بقیه شب، در ارتفاع بالایی باقی می‌ماند، یعنی اینکه بارش را می‌توان در ساعت مناسبی رصد کرد؛ پس از ساعت 9 شب به وقت محلی

بارش جوزایی از 16 تا 27 آذرماه فعال است و در شبِ 22و روز 23 آذرماه، یعنی 1شنبه شب تا 2شنبه صبح، به سرعت اوج می‌گیرد. بیشترین فعالیت پس از نیمه شب، در 23 آذر اتفاق می‌افتد؛ این هنگامی است که در شرایط عالی، می‌توان هر ساعت، تا 100شهاب کم‌سرعت زیبای جوزایی را دید


بارش شهاب جوزایی كه درآستانه فصل سرما و در اواخر پاییز رخ می‌دهد ، اثرات به جا مانده از سیارك فیتون ۳۲۰۰ است
شهاب‌های جوزایی از این نظر که جسم مولدشان نه یک دنباله‌دار بلکه یک سیارک است، منحصر به فردند. این سیارک (احتمالاً دنباله‌داری مرده) که دوره مداری آن 43/1 سال است، در سال  1983 کشف شد و

فیتون  (Phaethon)نام دارد

  
قطر این سیارک، تنها 8/4 کیلومتر است اما در حضیض، به کمتر از 21 میلیون کیلومتری خورشید، نزدیک‌تر از مدار تیر، سفر می‌کند؛ با این حال در اوج، تا حدود 354 میلیون کیلومتر ورای مدارزمین، دور می‌شود

صورت فلكی دو پیكر و یا همان جوزا این شب‌ها در ساعت 15 :19 به طور كامل از افق شرق شمال شرق طلوع می‌كند. هر چند زمان‌های مختلفی برای زمان اوج بارش اعلام شده است اما موثق‌ترین آنها شامگاه دوشنبه ۲۳ آذرماه، ساعت15 :20 به وقت كشورمان است كه زمان اوج این بارش شهابی است

تمام كشورهای آسیای میانه تا آلاسكا قادر به رویت این بارش شهابی هستند به طور كلی تمام كشورهایی كه در موقعیت شب قرار دارند می‌توانند این بارش را رویت كنند

پیش بینی می‌شود مشاهده  ۱۲۰شهاب در زمان اوج بارش، این واقعه را به بهترین بارش امسال تبدیل كند

رصد شهاب‌ها برای انسان و چشم‌ها هیچ‌گونه خطری ندارد. وجود آلاینده‌های هوا در شهرهای بزرگی همچون تهران و برخی شهرهای كشور به‌همراه آلودگی نوری تاثیر زیادی در كاهش تعداد شهاب‌های قابل مشاهده ندارد


نویسنده : نسترن سهرابی
منبع : www.starrysky.ir

چارت آسمان آذر ماه

 

 

 

 

 

 

 

1 تا 7 آذر
ستاره ای که چشمک می زند

---

ممکن است که ستارگان از یک شب تا شب دیگر غیر قابل تغییر بنظر برسند ، اما در حقیقت این ها هم در معرض تغییرات تدریجی هستند . چشمان به

علت ظرافت و جزئی بودن تغییرات ، قادر نیست  که این پدیده را تشخیص دهد. برای مثال می توان گفت که ستاره شناسان بخوبی می دانند که

ستارگان به سرعت درفضا در حرکتند ، اما فضا چنان وسیع بوده و این اجرام چنان دورند ، که ما آن را تشخیص نمی دهم و فقط ابزار بسیار دقیق می

تواند با اندازه گیری های بلند مدت تغییرات را به ما نشان داده و اثبات نماید.
یکی از تغییرات قابل تشخیص ، کم و زیاد شدن شدت نورتابی ستارگان می باشد . این حالت خیلی بیشتر ار آنچه که ما تصور می کردیم اتفاق می

افتد.درحقیقت تعداد این ستارگان که به نام « ستارگان متغیر » معروفند ، بسیار زیاد و در حد صدها هزار است .  درحداکثر اوقات خیلی سخت است که

این تغییرات را مستیقاً مشاهده کرد ولی چند مورد بسیار مشخص و استثنایی هم وجود دارد که به راحتی قابل مشاهده اند . یکی از این گونه ستارگان ،

در صورت فلکی برساووش قرار دارد و به نام « الغول » شناخته می شود ، که چند ساعتی بعد از غروب آفتاب در آسمان شمال شرقی حاضر می گردد.
در دوران های باستانی ، الغول نشان دهنده ی سر هیولایی بوده که برساووش قبل از نجات آندرومدا ، آن را قطع کرده است . نام «الغول» درواقع مشتق

از واژه عربی « الرأس الغول » به مفهوم «سر اجنه زبل» است . این ستاره حالت خاصی از تغییرات را از خود نشان می دهد و در باورهای کف بینان ،

تثبیت شده که آسمان لا یتغییر است . این موضوع برای ستاره شناسان کف بین باعث گردیده که در طبقه بندی کواکب ، آن را ستاره ای نحس بدانند.

بطور معمول ، ستاره الغول درحد ستاره قطبی درخشان است . اما هر 2 روز و 20 ساعت و 48 دقیقه و 56ثانیه ، کم نور می شود به حدی که درخشندگی

آن کمتر از هریک از ستارگان دب اکبر می گردد. شما هم می توانید با چشم عادی یا با کمک دوربین دوچشمی ، طی چند شبانه روز شاهد این افت و

خیز باشید.
این تغییرات در روشنایی ، حاصل عبور یک همدم ، از جلو آن می باشد که راه عبور نور به سمت ما را می بندد . این گونه ستارگان متغیر را «دوتایی

گرفتی» می نامند ، که ستاره الغول در سر لوحه این گروه قرار گرفته است.
برای یافتن الغول ، شما می توانید در حدود ساعت 8 به نیمه راه شمال شرقی آسمان نگاه کنید تا به صورت فلکی زرافه گونه برساووش برسید. در زمانی

که الغول دارای نهایت درخشندگی است  ، به عنوان دومین ستاره درخشنده این صورت فلکی را به خود می گیرد ، ضمناً این ستاره در نزدیکی پای زرافه

به سمت غرب حضور دارد ، در 10 ساعتی که در حداقل است ، درخشندگی آن کمی بیشتر از ستاره مجاور خود یعنی ستاره « رو » برساووشی است.


همچنین در این هفته  صورت فلکی جبار در ساعت 9 شب از جنوب شرقی طلوع می کند.
در نیمکره جنوبی ، کهکشان مارپیچی و مجلل NGC 253 به سادگی از درون دوربین دو چشمی ، در بالای سر و نزدیک نصف النهار سماوی بین ساعت

8 و 8:30 قابل دیدار است . به توده ای نورانی و طویل در آسمان این منطقه نگاه کنید . البته باید آسمانی صاف و تاریک داشته باشید

نویسنده : نسترن سهرابی

منبع : وبسایت آسمان پرستاره ایران