سپهر نیلگون

 

تصاویر, زندگی دیرینی را در حیاط پشت كهكشان ما یافته است  كه معادل با زندگی ما قبل تاریخ بین كهكشانی است. گروهی  از كهكشان های قدیمی كوچك به مدت 10 بیلیون سال منتظر مانده اند تا به هم بپیوندند. این انتظار احمقانه  برای ساخت یك كهكشان بیضی و بزرگ است. برای مثال چنین رویداد هایی بین 2 كهكشان كوتوله در فاصله ی چند بیلیون سال نوری در چند بیلیون سال گذشته دیده شده است. این كهكشان ها در فاصله ی166 میلیون سال نوری قرار دارند. عكس های جدید از این كهكشان ها به وسیله ی تلسكوپ فضا پیمایه هابل پنجره ی جدیدی می گشاید كه نشان می دهد كه معمولا در هنگام افرینش كهكشان های بزرگ از كهكشان های كوچك ,در ساختار كائنات چه اتقاقی می افتد. شواهد هابل سرنخ های مهمی را در این مورد داد كه به اخترشناسان اجازه می دهد زمان شروع این تصادفات را تعین كنند و همچنین تصادفات اینده را پیش بینی كنند.

اختر شناسان می دانند كه این سیستم برای مدتی وجود دارد چون پیرترین ستاره  در این تصادفات حدود 10 بیلیون سال سن دارد. چنین رویداد هایی با اینكه به مدت چند میلیون سال ادامه دارد اما چشمك زدن چشم عالم است. هر جا ستارشناسان به این گروه فشرده نگاه می كنند گروهی از ستاره های خوشه ای كوچك و فضایی پر از ستارگان تازه متولد شده می یابند.

هابل نشان داد درخشان ترین گروه,  گروه سنگین هستند كه حداقل 100000 ستاره دارد و كمتر از 10 میلیون سال دارد. بی عیب ترین سیستم سیستمی است كه مواد سازنده ی ستاره پر از هیدروژن باشد. ستاره شناسان از دوربین پیشرفته ی هابل برای بررسی جوانترین و درخشانترین گروه استفاده می كنند كه به انها اجازه می دهد تا سن این گروه ها را تخمین بزنند. این عكس های مركب نشان می دهد چنین تصادفات میان كهكشان های كوتوله اشتباه است چون مواد میانی كهكشان ها را از بین میبرد. ستاره های ابی این گروه به سمت كهكشان ها كشیده می شوند و محل انها در هنگام تصادف در راس كهكشان قرار دارد. تصویر بالا تركیبی از عكس دوربین پیشرفته ی هابل و عكسی ازفضاپیمای دیگر ناسا است كه یك كهكشان تكامل یافته را كشف كرد.

 

متن انگلیسی در ادامه ی مطلب

 

منبع:http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/galaxy/2010/08/

ترجمه: شهلا رادمهر

ادامه مطلب

 

 

4 فوریه 2010

 

از زمان کشف سیاره پلوتو در سال 1930 این سیاره از دید تلسکوپ های زمینی به شکل یک نقطه نورانی دیده می شد، اما تلسکوپ فضایی هابل ناسا اکنون این سیاره کوتوله را با جزئیات بی سابقه ترسیم نموده است. نقشه جدید عالی است. ستاره شناسان حتی قادر بودند تغییرات سطح این سیاره را از طریق مقایسه ی عکس هایی که در سال 1994 گرفته شده با عکس های جدیدتری که بین سال های 2002-2003 گرفته شده رصد کنند. این کار به همان سختی دیدن علائم روی توپ فوتبال از 40 مایلی است. تصاویر گرفته شده توسط هابل به قدر کافی برای دیدن دهانه ی آتشفشان ها یا کوه ها (حتی اگر روی سطح سیاره وجود داشته باشد) شفاف نیست. اما تصویر هابل یک تصویر ترکیبی و به صورت لکه لکه با رنگ های سفید و نارنجی تیره است که پستی بلندی های سطح پلوتو را به رنگ تیره زغالی نشان داده است. به نظر می رسد رنگ سیاره در نتیجه امواج فرابنفش ساتع شده از خورشید دوردست حاصل شده است. این امواج گاز متان موجود در سطح سیاره را تجزیه کرده و ماده ای به جا می گذارد که از کربن اشباع شده است و به رنگ شیری تیره  است.

 

 

 

ستاره شناسان متعجب شدند وقتی که مشاهده کردند سفیدی پلوتو تغییر یافته است. قطب شمال روشنتر و نیمکره ی جنوبی تاریکتر و سرختر شده است. تابستان به قطب شمال پلوتو می رسد و ممکن است باعث شود یخ های سطح سیاره ذوب شده و دوباره در بخش سایه دار و سردتر سیاره منجمد شوند. تصاویر هابل تاکید می کند که پلوتو فقط یک توپ ساخته شده از یخ و سنگ نیست بلکه یک جهان پویاست که تغییرات اتمسفری هیجان انگیزی در آن دائما در حال وقوع است.

منبع :http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2010/06/

منبع ترجمه:azure.mihanblog.com

ترجمه :فائزه دیرنگ

 

 

در دسامبر 2009 نزدیك به تعطیلات: تلسكوپ هابل تصویری از صدها ستاره ی درخشان ابی و مارپیچی به همراه ابر های گرم و درخشان گرفت. این عكس زیبا جزئیات فراروان را نشان می دهد حتی بزرگتر از تصویر زایش ستاره ای در كهكشان همسایگی ما.

 

 

                                                                         ترجمه: شهلا رادمهر

ادامه مطلب

 

 

بهترین ایستگاه رصد در جهان موفق به شناخت سردترین ، خشک ترین و آرام ترین جا در روی کره زمین شده ، جایی که به نظر می آید تا کنون پای هیچ انسانی به آن نرسیده است

برای شناسایی كامل این جایگاه و تهیه تصاویر و عكس‌هایی از این بهشت روی زمین، یك تیم پژوهشگر استرالیایی آمریكایی از اطلاعات دریافتی ماهواره‌ها، ایستگاه‌های زمینی و الگوهای آب و هوایی كمك گرفته و از نتایج یك مطالعه كه عوامل موثر بر ستاره‌شناسی از جمله درجه حرارت، روشنی آسمان، بخار آب و سرعت باد و ناآرامی‌های جوی را بررسی می‌كند، بهره جستند.

این پژوهشگران ایستگاهی به نام Ridge A را روی قله‌ای به ارتفاع 4053 متر در قاره جنوبگان (جنوبی‌ترین قاره كره‌زمین) ‌، با دقت زیادی انتخاب كردند.

این مطالعه نشان داد متوسط دمای زمستانی در آنجا منفی 70 درجه سلسیوس بوده و مقدار بخار آبش در هوا كمترین حد ممكن را دارد. این ایستگاه همچنین، آنقدر آرام است كه هیچ ناآرامی جوی در آن دیده نمی‌شود، عاملی كه در ایستگاه‌های دیگر مانع رویت ستارگان می‌شود.

ویل سندرز، مدیر پژوهش بریتانیا ‌ استرالیایی مستقر در استرالیا می‌گوید: آنقدر این مكان آرام است كه وزش هیچ باد و جابه‌جایی هوایی در آن ثبت نشده است.

سندرز می‌افزاید: همه این عوامل كنار هم جمع می‌شوند تا بتوانیم برای یك ایستگاه رصد نجومی دستورالعمل كاملی تهیه كنیم. تصاویر نجومی گرفته شده از Ridge A حداقل باید 3 برابر واضح‌تر از تصاویر بهترین ایستگاه‌های مورد استفاده فعلی ستاره‌شناسان باشد.

از آنجا كه آسمان این ایستگاه تاریك‌تر و خشك‌تر است، در نتیجه قدرت یك تلسكوپ متوسط، با قدرت بزرگ‌ترین تلسكوپ‌های ایستگاه‌های دیگر كره‌زمین برابری می‌كند. سندرز همچنین می‌گوید: این ایستگاه حتی نسبت به رصدخانه‌‌های همیشه مهیج روی نوك قله‌های بلند هاوایی و شیلی برتر عمل خواهد كرد.

پژوهشگران تاكید دارند حتی كیفیت تصاویر شكار‌شده تلسكوپ مستقر در این ایستگاه می‌تواند بخوبی تصاویر ارسالی از تلسكوپ مستقر در ایستگاه فضایی هابل باشد.

این ایستگاه كه در داخل مرزهای جنوبی (قطب‌جنوب)‌ استرالیا واقع است از اولین رصدخانه مجهز به دستگاه‌های خودكار بین‌المللی 144 كیلومتر فاصله دارد و در مقایسه با ایستگاه Dome A كه چینی‌ها بر پا كرده‌اند، بلندترین نقطه روی فلات قطب جنوب به حساب می‌آید. این رهیافت علمی، به همراه جزییات بیشتر در نشریه تخصصی انجمن نجوم آگوست امسال به چاپ رسید.

مترجم: محمدنقی عزیزی
منبع Live Science

 

 

"بیب...بیب...بیب"

این صدایی ست كه آغاز عصر فضایی را 50 سال پیش رقم زد. این صدا یك صوت رادیویی ساده بود كه در اكتبر سال 1957 به وسیله ی اولین ماهواره،Sputnik1 در حال گردش دور زمین گسیل شد.

از آن روز تا حال ایجاد ارتباط با فضاپیما ها بطور شگرفی پیشرفت كرده است. با این حال یك كاوشگر در مسیر لبه ی منظومه ی شمسی ، برای پیغام فرستادن به زمین از تون هایی مشابه Sputnik استفاده می كند.

 

 

 

 

چرا از این شیوه ی نسبتا قدیمی استفاده كنیم؟ چون راه حل مسئله ای كاملا جدید است: تكثیر. Sputnik نوادگان زیادی دارد! روباتهایی روی مریخ، فضا پیمایی در گردش به دور زحل، مریخ و خورشید، كاوشگر هایی در مسیر عطارذ، كوربند سیاركی و حتی پلوتو. همه این ماموریت ها نیازمند ایجاد ارتباط با زمین هستند. و تلاش برای ایجاد ارتباط از طرف همه ی این نوادگان، بار سنگینی از اصوات نا هنجار بر دوش شبكه ی فضایی ناسا می گذارد. ای كاش این كاوشگر ها می توانستند مثل Sputnik منظور خود را به طور خلاصه بیان كنند!

فضا پیمای New Horizons  ناسا، تنها یا استفاده از 8 تون ساده با زمین ارتباط بر قرار می كند.این نشان می دهد كه این فضا پیما به جز دادن یك گزارش از وضعیت خودش كار زیادی برای انجام در دوره ی 9 ساله ی سفرش به پلوتو ندارد. پیغام های  New Horizons درطول یك هفته اینطور خلاصه می شوند: "من رو به راهم".

New Horizons‌ قابلیت ایجاد ارتباطات پیچیده را دارد. می تواند اطلاعات غنی و تصاویربا جزئیات را در غالب داده های عددی ارسال كند. اما به گفته ی هنری هاتز وقتی تنها چك كردن وضعیت فضاپیما برایمان كافیست، چند تون ساده هم رضایت بخش است.

البته این مسئله فقط ظاهر ساده ای دارد. New Horizons دستگاههای زیادی دارد كه وضعیت همه ی آنها باید چك شود.  نرم افزازهای متصل، وضعیت كل را بررسی و خلاصه می كنند و نتیجه ی كار انها با آنتن های كم قدرت به زمین فرستاده می شود و یكی از آن 8 تون ساده را تشكیل می دهد. یكی از آنها یعنی "من رو به راهم" و بقیه هم بیانگر شدت نیاز فضا پیما به كمك در وضعیت امرجنسی هستند: از "هر چه زودتر كمكم كنید" تا " همین الان كمكم كنید!" و "توی دردسر بزرگی افتادم!".

این رویكرد مزایای زیادی دارد. آشكارسازی تون های ساده از یك كاوشگر دوردست بسیار ساده تر از درك اطلاعات معمولی است. اگر بخشی از یك جریان پیچیده ی اطلاعات را از دست بدهی، كل آن را از دست داده ای. اما هر بخش از یك صدا به طور مجزا ، فركانس آن و در نتیجه پیغام نهفته در آن را آشكار می كند. به این شكل مقدار كمتری از انرژی محدود كاوشگر مصرف می شود و برای در یافت سیگنال ها هم از دیش های كوچك تری استفاده می شود. هو دوی این مزیت ها از هزینه ها می كاهند و ماموریت ها را امكان پذیر تر می كنند.

بنابر این، عصر فضایی ادامه می یابد، تا پلوتو و فراتر از آن. چشم هایت را ببند، می توانی صدا ها را بشنوی؟

science.nasa.gov

نوشته شده توسط صفورا یوسفی در چکیده وبلاگ ها فضایی (متعلق به سازمان فضایی ایران)

 

 

صورت های فلکی: ذات الکرسی (خدای کرسی)

ذات الکرسی به واسطه W شکل بودنش،در آسمان محسوس است و همچنین با ستارگانی از قدر 2 تا 3.5 (ستارگان اصلی آن) که هر کدام از آن ها در این W قرار دارند.ذات الکرسی مانند دب اکبر دور قطبی است و در تمام سال در عرض های جغرافیایی شمالی دیده می شود.زمان رسیدن ذات الکرسی به نصف النهار مبدا 29 آبان می باشد و مساحتی را که در پهنه این سپهر نیلگون اشغال می کند،598 درجه مربع می باشد.

ذات الکرسی در راه شیری قرار دارد.بنابراین اجرام زیادی مانند سحابی ها ابر هایی از گاز و گرد و غبار و خوشه های ستاره ای در آن قرار دارند.نگاه کردن به ذات الکرسی با دوربین دو چشمی تعداد زیادی از آن ها را آشکار خواهد کرد.البته نه سحابی ها را. بلکه خوشه های ستاره ای.استفاده کردن از یک تلسکوپ امکان مشاهده اجرام را دو چندان می کند.

در این جا 3 ستاره اصلی خدای کرسی را معرفی دقیق تری می کنم.

آلفای ذات الکرسی (که در عربی به نام حیوان 4 پا است) تقریبا متغیر می باشد.طیف آن K0II,III،قدر ظاهری اش 2.2 است و تا زمین 120 سال نوری فاصله دارد آلفای ذات الکرسی دو گانه است که با همدمش جدایی 1 درجه دارد و قدر ظاهری همدمش 9 می باشد.

گامای ذات الکرسی یا Cih (در زبان چینی به معنای تازیانه) یک ستاره خرده غول است که در فاصله 730 سال نوری از زمین می باشد.قدر آن 3.2 تا 7.6 تغییر می کند.

سومین ستاره مهم خدای کرسی اتا هست که گاهی Achird  نامیده می شود.طیف آن G0V،قدرش 3.4 و در فاصله 19 سال نوری از زمین قرار دارد. اتا جفتی نیز دارد که بسیار جذاب می باشد و طیف آن از نوع K است که دارای قدر 7 می باشد.جدایی اتا با همدمش 11 دقیقه است.

برای دیدن M52 از روش غیر مستقیم استفاده کنید.این روش،برای رصد اجرام کم نور و یا متفرق (مانند M103 (به کار می رود.این روش و همچنین روش دیگری را در پایان مطلب توضیح می دهم.

تعداد ستاره های تا قدر 2.00 : 0

تعداد ستاره های تا قدر 4.00 : 7

تعداد ستاره های تا قدر 5.00 : 23

تعداد ستاره های تا قدر 6.00 : 90

چگالی اختری (تعداد ستاره های درخشانتر از قدر 5.00 در هر 100 درجه مربع :  385

روش غیر مستقیم یا روش انحرافی :

این روش باعث می شود که قدرت دید در شب افزایش پیدا کند.برای این کار، هنگامی که می خواهید ستاره ضعیفی را بهتر ببینید،مستقیم به آن نگاه نکنید.بلکه از کنار چشم یا چپ چپ به آن نگاه کنید.در این حالت تصویر ستاره روی آن قسمت از شبکیه می افتد که پر از یاخته های بینایی استوانه ای شکل است.این یاخته های استوانه ای به نور های ضعیف حسّاس ترند.از این خاصیت آن ها برای دیدن اجرام کم نور تر استفاده کنید.

روش دیگر :

روش دیگر برای رصد ستارگان کم نور،این است که هنگام رصد،سرتان را به آهستگی به چپ و راست حرکت دهید.چشم با خیره شدن به اجسام ساکن پس از مدّتی تنبل می شودو حسّاسیتش را از دست می دهد.حرکات جزئی سر به اطراف باعث می شود تا حسّاسیت چشم به حالت عادّی بر گردد.

ترجمه و گرد آوری از امین اسعدی

منابع

سایت ستاره شناسی امروز www.astronomytoday.com 

کتاب  صورت های فلکی اثر دکتر گری مکلر،دکتر مارک چارترند و ویل تیریون، ترجمه مهندس احمد دالکی

کتاب اطلس آسمان شب تالیف ویل تیریون،ترجمه و اقتباس از حسن علیزاده غریب

کتاب شناخت مقدماتی ستارگان ترجمه و اقتباس از توفیق حیدر زاده 

 

 

صورت فلکی :دجاجه (قو)

دجاجه در  راه شیری واقع شده است.علاوه بر نام قو،نام های دیگری نظیر ماکیان و صلیب شمالی نیز دارد.دجاجه درخشان ترین ستارگان در عرض های شمالی را داراست.دجاجه با ستاره درخشان دنب (deneb) در دمش، در آسمان تابستان ظاهر می شود.سه ستاره دمچه قو،نسر واقع و نسر طایر تشکیل مثلث تابستانی را می دهند.

 زمان رسیدن قو به نصف النهار مبدا 19 شهریور می باشد و مساحتی را که در آسمان اشغال کرده است،804 درجه مربع می باشد.

Albireo ستاره درخشان سر دجاجه،نمونه فوق العاده یک ستاره دو تایی است.حتی با دوربین دو چشمی هم می توانید مشاهده کنید که شامل دو ستاره مختلف با رنگ های مجزا می باشد که یکی خیلی نارنجی و دیگری سفید آبی است.البته باید با دقت نگاه کنید.

با توجه به اینکه قو در راه شیری واقع است،پر از ستارگان متغیر (ستارگانی که قدرشان تقییر می کند) است.

اجرام زیادی نیز در این صورت فلکی قرار دارد.سحابی آمریکای شمالی (که از نظر شکل شبیه قاره آمریکا است) نیز در این صورت فلکی قرار دارد و خیلی تاریک است.برای رویت این سحابی به یک تلسکوپ نیاز است که دهانه آن از 16 اینچ بزرگتر باشد.

 

اجرام عمقی آسمان در صورت فلکی دجاجه :

 M39که یک خوشه باز با قدر 4.6 است و با زمین،800 سال نوری فاصله دارد و شامل 25 ستاره می باشد که در محوطه ای به قطر 30 دقیقه قوسی است.

M29 که دارای قدر 6.4 است و طبق کاتالوگ مسیه،یک خوشه باز ستاره ای به شمار می رود.

 NGC6871  که خوشه ای باز با قدر 5 و دارای 60 ستاره است.این خوشه منطقه ای به قطر 13 دقیقه قوسی را اشغال کرده و به فاصله 4000 سال نوری از زمین واقع شده است.

سحابی تور پرده (NGC6960/92/95) باقیمانده وسیع یک ابر نواختر بزرگ است که در جنوب ستاره اپسیلون قو واقع شده است.

در پایان درباره 2 ستاره اصلی دجاجه توضیح بیشتری می دهم.

همانطوری که گفتم آلفای این صورت فلکی دنب است که در عربی معنای دم را می دهد.بسیار نورانی و یک ستاره ابر غول از نوع (A2Ia) است که با ما 1800 سال نوری فاصله دارد و قدر ظاهری آن 1.2 است.

ستاره β یک دو تایی زیبا به نام منقار دجاجه است و فاصله اش با زمین 390 سال نوری می باشد.منقار دجاجه با چشم غیر مسلّح همانند یک ستاره تکی با قدر 3.1 به نظر می رسد در حالی که با یک تلسکوپ کوچک،می توان آن را که به رنگ طلایی از نوع K3III می باشد،به اتّفاق همدم آبی ضعیفش که طیف B9V دارد،مشاهده کرد.جدایی β با همدمش 34 دقیقه است.

 

ترجمه و گرد آوری از امین اسعدی

منابع

سایت ستاره شناسی امروز www.astronomytoday.com

کتاب  صورت های فلکی اثر دکتر گری مکلر،دکتر مارک چارترند و ویل تیریون، ترجمه مهندس احمد دالکی

کتاب اطلس آسمان شب تالیف ویل تیریون،ترجمه و اقتباس از حسن علیزاده غریب

کتاب شناخت مقدماتی ستارگان ترجمه و اقتباس از توفیق حیدر زاده